Zanimljivo o Srbiji

Manastir Mileševa

Često se kaže da je Prijepolje izraslo u krilu manastira Mileševe, zadužbine kralja Vladislava, sina kralja Stefana Prvovenčanog. Podignuta je u Raškom stilu tokom 1218. i 1219. godine, u pitomini doline oko 5 kilometra od ušća Mileševke u Lim. Budući da je to bila zadužbina kralja Vladislava, i sam je tu sahranjen.
U manastirskoj crkvi, 1377. godine za kralja Srbljem i primorjem krunisan je Tvrtko I Kotromanić, sestrić Cara Dušana. Stefan Vukčić Kosača se u njoj 1446. godine proglasio „hercegom od svetog Save“, po čemu je Hercegovina dobila ime.

Manastir Mileševa je zadužbina kralja Vladislava, sina kralja Stefana Prvovenčanog. Podignut je u Raškom stilu tokom 1218. i 1219. godine.
U manastiru Mileševa nalaze se mošti samog Vladislava, ali i kralja Vladimira, a ovo je bio i mauzolej Svetog Save

Manastir Mileševa predstavlja i pravu galeriju srpskog srednjevekovnog slikarstva i ujedno je bio i dom prve štamparije, tako da najveće blago manastira čine njegove izuzetno očuvane freske i velika biblioteka.

Beli Anđeo Gavrilo, deo veće kompozicije lik je koji je srpsko stvaralaštvo postavio u sam vrh evropske i svetske srednjevekovne umetnosti. Interesantno je da je ovo i prvi lik koji je „preleteo“ Atlantik 23. jula 1962. godine. Ova freska je prvi podatak poslat iz Evrope u Ameriku putem satelita, pa se može reći da je te godine Evropa ovu fresku prihvatila kao jedan od svojih simbola i zaštitnih znakova.
 
Golubačka tvrđava
Na samom ulasku u Đerdapsku klisuru, tamo gde je Dunav najširi, nedaleko od grada Golubac, smeštena je Golubačka tvrđava. Ova tvrđava danas izgleda kao scenografija za neku visokobudžetnu seriju ili film i predstavlja pravi magnet za domaće i inostrane turiste.
Izgradili su je Rimljani u I veku nove ere;
Pred najezdom Huna došlo je do njenog potpunog uništavanja;
Posle boja na Kosovu osvajaju je Turci;
Na ovom mestu 1428. godine poginuo Zaviša Crni (nacionalni heroj u Poljskoj).
 
Ćorov vodopad pripada ataru sela Petrilje i nalazi se na pola puta između Medveđe i Tulara, a na samo 8,2 km od Sijarinske banje.
Vodopad se nalazi na Ćorovom potočiću koji je dugačak svega 500 metara i uliva se u Tularsku reku.
 
U blizini Tršića, a na 17 kilometara od Loznice se nalazi pravoslavni manastir Tronoša sa crkvom posvećenom Vavedenju Presvete Bogorodice. Kralj Dragutin Nemanjić (1251. – 1316.) nakon ženidbe sa ugarskom princezom Katalinom (Katarinom) u miraz dobija Mačvu, Srem i deo Podrinja. Tokom života dolazio je u česte sukobe sa svojim bratom Milutinom, ali je zadržao vlast nad delovima svog miraza i nosio titulu “mali sremski kralj”.

-Kralj Dragutin počinje da zida Manastir Tronošu 1276. godine;
-1317. godine, kraljica Katalina dovršava izgradnju manastira;
-Spaljen do temelja na kraju Prvog srpskog ustanka 1813. godine;
- Obnovljen 1833. godine uz pomoć kneza Miloša Obrenovića.
 
U Srbiji Prvi maj obeležava od 1897. godine.
Crvena boja najčešći je simbol Praznika rada, jer predstavlja krv prolivenu u borbi za radnička prava
Danas se Prvi maj koristi i kao dan za podizanje svesti o važnosti radničkih prava i borbu za bolje uslove rada,
ali da mnogi ljudi koriste ovaj dan i za izlete u prirodu, druženje s porodicom i prijateljima i za opuštanje
 
Banja Koviljača je jedna od najlepših i najstarijih banja u Srbiji. Nalazi se u Zapadnoj Srbiji, ušuškana između planine Gučevo i reke Drine. Deo je Podrinja u čijoj blizini su brdoviti Jadar, brežuljcima isprekidana Pocerina i planina Cer, te plodne mačvanske ravnice.

Prvi pisani izvori o Banji Koviljači, za koje se smatra da su ga posećivali i u njegovim blagodetima uživali još i Rimljani, datiraju iz 1533. godine, i svedoče o tome da je veliki broj ljudi dolazio kako bi se lečio i ublažavao svoje tegobe. Prva zgrada za smeštaj pacijenata i sa pravilima kako lekari o njima treba da vode računa sagrađena je 1858. godine. Upravo se ta godina uzima kao vreme početka lečilišne tradicije Banje Koviljače.

Neki od najuglednijih, koji su se lečili, ili posetili ovo lečilište u različito vreme su Vožd Karađorđe, Vuk Stefanović Karadžić, Dostiej Obradović i drugi. Na raskošne balove koji su se u banji organizovali dolazio je i kralj Aleksandar Karađorđević, a širom Srbije počinju je nazivati Kraljevskom banjom.

Kralj Petar I Karađorđević 1908. godine uz svoju rezidenciju podigao, tada savremeno, sumporno kupatilo, koje danas nosi naziv Kupatilo kralj Petar I i predstavlja jedno od važnijih znamenitosti Banje Koviljače. Termomineralna voda, koja se u banji koristi u terapijske svrhe, crpi se sa dubine od 67 metara, i temperatura joj je 29.1˚C i poseduje visoku koncentraciju sumpora.

Nekada su je zvali Smrdan banja, ili Smrdan bara, zbog neprijatnog mirisa koji se širi od sumporovite vode.
 
b9e94bc967350b2a24f25a0378a4649a.jpg

Podavalsko jezero Trešnja je pravi dragulj među beogradskim jezerima. Ovo veštačko jezero okruženo šumom nalazi se u naselju Mala Ivanča, na samoj granici opština Voždovac i Sopot.

Jezero je udaljeno tridesetak kilometara od centra Beograda i do njega se stiže avalskim, odnosno starim kragujevačkim putem. Skretanje sa glavnog puta je relativno dobro obeleženo i do jezera se stiže jednosmernim putem kroz šumu, pored ograđenog lovišta „Trešnja“. Jednim delom uz put i na travnatoj površini postoje klupe i drveni stolovi pa ovo izletište pomalo liči na Topčider i Košutnjak. Često se mogu videti izletnici koji spremaju roštilj, biciklisti ili ljudi jednostavno željni svežeg vazduha.

Osnovne karakteristike jezera Trešnja

Veštačko jezero;
Dugačko oko 150 metara, a široko u proseku oko 20-tak metara;
Na sredini jezera je dublje od 2 metra;
Nema uređenog sadržaja;
Zbog guste šume ima mnogo prirodnog hlada.

Na jezeru Trešnja čuvena scena u kojoj Bora Todorović, odnosno Đenka snima umetnički film na jezeru
u kome se brčka Kristina koju tumači fenomenalna Seka Sablić.
 
Planina Gučevo nalazi se iznad Loznice i Banje Koviljače, severno od Boranje, dinarske planine u Podrinju, zapadnom delu Srbije i u prostoru koji Drina
u luku zatvara sa zapada i severozapada.Najviši vrh planine je Crni vrh, nalazi se na 779 metara nadmorske visine, na njenom severozapadnom završetku, iznad Koviljače i nedaleko od Loznice.

Na Gučevu se može posetiti:

Spomen kosturnicu
Spomenik Darji Aleksandrovnoj
Planinarski dom i turističko-ugostiteljski objekat (gde se nalaze i tereni za fudbal, odbojku, kao i dečije igralište)
Banju Koviljaču (u podnožju Gučeva)
 
Republički zavod za statistiku objavioje da u Srbiji ima ukupno 97 pozorišta, od kojih su 37 profesionalna, 47 amaterska i 13 dečija

U sezoni 2022/23. u Srbiji odigrano 5.680, a u inostranstvu 223 predstava srpskih pozorišta

Povodom Svetskog dana pozorišta, Republički zavod za statistiku objavio i da je u sezoni 2022/23, pozorišta u Srbiji posetilo 1.025.298 posetilac
 
Carska bara

Specijalni rezervat prirode Carska bara nalazi se 17 kilometara južno od Zrenjanina i na oko 2 kilometara od magistralnog puta Zrenjanin – Beograd, na mestu gde je nekada davno moćni Begej plavio banatsku ravnicu.

Jedna legenda kaže da je bara ime dobila po bogatstvu ptica i raznovrsnosti vodenih biljaka i životinja, odnosno po svom ''carskom'' predelu od kojeg zastaje dah, a opet drugi izvori navode da je Autrougarski prestolonaslednik Ferdinand rado lovio na prostorima bare, te otuda i ime carska.
 
Freska "Uspenje Presvete Bogorodice" nalazi se u manastiru Sopoćani, gde pokriva površinu manastirskog zapadnog zida od čak 40 metara kvadratnih. Prikazuje bol apostola, arhijereja, jerusalimskih žena, anđela i Hrista zbog smrti Bogorodice. Smatra se vrhuncem srpskog i vizantijskog slikarstva tog doba.
127803604_1922968711189920_8768815063962999409_n.jpg
 
Freska "Loza Nemanjića" nalazi se u manastiru Visoki Dečani, u manastirskoj crkvi Hrista Pantokratora.
Nastala je 1346/47 , a u XV veku doživela je značajnu restauraciju.
Smatra se jednom od najznačajnijih freski srpskog srednjovekovnog slikarstva.
128173352_1922960861190705_2508346497479896860_n.jpg
 
U severozapadnom delu vrhova Kosmaja, iznad strmo usečenog korita potoka Male Tresije, nalazi se manastir posvećen Saboru Svetih Arhangela, u narodu poznat pod imenom Tresije po potoku koji protiče pokraj njega. Kameni nadgrobnik iz trećeg veka i olovne cevi vodovoda dodatno svedoče o prisustvu starih Rimljana na ovim prostorima. Mišljenja o vremenu gradnje manastira se pomalo razlikuju, ali ipak preovlađuje mišljenje da osnovan 1309. godine u vreme kralja Dragutina.

Manastir je rušen i obnavljan više puta. U XVII veku manastir je opljačkan i uništen, a prvu obnovu doživeo je 1709. godine kada ga je obnovilo bratstvo Manastira Rakovica. Ponovo je, međutim srušen krajem XVIII veka, te obnovljen 1936. Tada je počela izgradnja konaka ali je Drugi svetski rat prekinuo radove. Novi konak počet je 14. septembra 1991. kada je osveštan kamen temeljac donet sa Svete gore, a položila ga je kneginja Jelisaveta Karađorđević.
 
Planina Golija

Pomalo tajanstvene, ali svakako jedinstvene lepote, ova planina smatra se jednom od najlepših i šumama najbogatijih planina u čitavoj Srbiji. Nalazi se na zapadu zemlje, na granici između Moravičke i Raške oblasti i u obliku latiničnog slova S se prostire dužinom od 32km. Ogromna prostranstva, što prekrivena gustom šumom, što beskrajnim pašnjacima, oštra klima sa najviše snežnih padavina u Srbiji, razlog su nastanku lokalne poslovice „ne zna Golija šta je delija.“
 
Grad – tvrđava Maglič se nalazi 30 km jugozapadno od Kraljeva na vrhu teško pristupačnog brda. Ovo utvrđenje opasano debelim zidovima krasi i osam kula, a tu su i dve kapije. Poreklo grada nikada nije rasvetljeno, što ovo mesto, dostojno divljenja dodatno obavija zadonetnošću. Pretpostavlja se da je grad podignut oko 1240. godine nakon mongolske provale u ove krajeve. Nalazi se na strateški veoma važnom mestu i predstavljao je štit Ibarskoj dolini, kao i branilac svetinja Studenice i Žiče.

Iako nije utvrđeno ko je tačno podigao tvrđavu Maglić, nekoliko je pretpostavki. Po jednoj se veruje da je to učinio kralj Uroš I u znak ljubavi prema francuskinji, a srpskoj kraljici Jeleni Anđel u narodu poznatijoj kao Jelena Anžujska (Hélène d'Anjou). Takođe u dolini reke Ibar zasadio je mnoštvo jorgovana, kako bi se ona osećala kao kod kuće.

Takođe postoji legenda po kojoj je tvrđavu Maglič podigla supruga despota Đurđa Brankovića, koja je u narodu poznata kao Prokleta Jerina. Kako je ovo narodno predanje moglo bi se zaključiti da nije bila baš omiljena u istom, te su sve tvrđave iz tog vremena vezivane za nju i nazivaju se Jerenin grad.
1718369853347.jpeg
 
c3993371c24128ace74ab5828add0e52.jpg


Avala

Jedan od simbola Beograda svakako je i planina Avala, koja ima svoju burnu istoriju kako zbog strateški važnog položaja koji zauzima, tako i zbog rudnog bogatstva koje su proslavile čitavo ovo područje.

Avala se nalazi na 20-ak kilometara od centra Beograda sa visinom od 506 metara. Na najvišem vrhu Avale, u srednjem veku izgrađeno je moćno utvrđenje nazvano Žrnov. Po predanju, to je bio zamak proklete Jerine, žene Đurđa Brankovića. Kasnije, Osmanska vojska sultana Murata, 1442. godine zauzima Žrnov, koje od tada postaje tursko uporište. Iako se obrisi nekadašnjeg utvrđenja danas mogu samo naslutiti, veruje se da je Žrnov predstavljao veoma bitan strateški lokalitet, a njegov značaj opevan je i u srpskoj epskoj poeziji. Srpsko ime tvrđave Žrnov, Osmalije su promenile u ''Havala'' što znači uzvišenje koje dominira okolinom, i po ovom nazivu planina je kasnije dobila današnji naziv.

U davna vremena posećivali i drevni Argonauti u potrazi za Zlatnim runom za koje se verovalo da je sakriveno na vrhu planine. I činjenice govore pomalo u prilog ovome, jer se zasigurno zna da se tokom srednjeg veka na Avali iskopavala najkvalitetnija ruda. Olovo, srebro, gvožđe, cinobarit, živa i neki plemeniti metali proslavili Avalu, a još ranije, o Rimskoj naseobini svedoče i davno napuštena rudarska okna u rudniku žive ''Šuplja stena'', podno Avale. Ipak, ova planina verovatno je najpoznatija po karakterističnom, plavo-zelenom mineralu, jedinstvenom u svetu, koji je po planini nazvan - Avalit.

Na mestu nekadašnjeg Žrnova, 1938. godine, po naredbi kralja Aleksandra I Karađorđevića, podignut je mauzolej, spomenik Neznanom junaku, delo Ivana Meštrovića, posvećeno stradalim junacima iz Prvog svetskog rata. Takođe, u neposrednoj blizini je i Spomenik sovjetskim ratnim veteranima koji su tu doživeli avionsku nesreću 19.10.1964.godine, a uz to, u selu Jajinci, nalazi se Spomen-park na mestu gde su Nemci, tokom Drugog svetskog rata, streljali oko 80.000 ljudi.

Današnji Avalski toranj, koji se uzdiže do visine od 204,8 metara, otvoren je 21. aprila 2010. godine, na nešto nižoj lokaciji svog prethodnika, tornja srušenog 1999. godine tokom NATO bombardovanja. Od svog prethodnika, ovaj novi toranj viši je za 2 metra i 30 centimetara. Kada je lepo vreme sa tornja se vidi Beograd kao na dlanu, ali i pola Šumadije, što privlači mnoge posetioce i ljubitelje fotografije. Uz to, na 122. metru tornja otvoren je i restoran sa vidikovcem odakle se takođe može uživati u čudesnom pogledu na prestonicu Srbije.
 
Vračevgajsko jezero nalazi se nadomak Bele Crkve (na oko 3 km), i to pored glavne saobraćajnice Beograd - Bela Crkva.Najduže od svih Belocrkvanskih jezera (980 metara), a nastalo je naravno veštačkim putem početkom XX veka, kao uostalom i sva druga Belocrkvanska jezera. Značajna karakteristika jezera svakako su prirodni filteri koji nekoliko puta godišnje obnove vodu u jezeru. Inače, prosečna temperatura vode u letnjim mesecima iznosi od 20 do 26 stepeni celzijusa.
 
Srbija prati srednjoevropsko vreme (CET, UTC +1) i posmatra letnje računanje vremena.

Vremenska razlika između Srbije i zone istočnog standardnog vremena (EST) u Sjedinjenim Državama je 6 sati. Srbija je ispred. Imajte na umu
da Sjedinjene Države poštuju letnje računanje vremena i imaju vise vremenskih zona, tako da vremenska razlika varira izmedju 6 i 12 sati.
 
Klima u Srbiji je pretezno kontinentalna sa toplim letima i hladnim zimama. Prosečna letnja temperatura je oko 25°C (77°F), dok je zimi u proseku oko 0°C (32°F).Srbija ima raznoliku klimu, sa mešavinom kontinentalnih i mediteranskih uticaja. Zime mogu biti veoma hladne, posebno na severu, sa obilnim snežnim padavinama, dok su leta tipično vruća i suva. Jug ima blaže zime i topla leta, sa generalno toplijom klimom zbog uticaja Mediterana.
 
Srbija je bogata kulturnim i prirodnim znamenitostima. U Beogradu, Beogradska tvrđava i Kalemegdanski park su ikonične tačke. Istorijsko naselje Skadarlija je svedočanstvo o boemskom duhu grada. Iza Beograda, Nacionalni park Fruška Gora i istorijski grad Novi Sad na severu, zapanjujućai Kanjon reke Uvac na jugozapadu, i antički grad Niš na jugu vredi posetiti.

Pored gore navedenih atrakcija, posetioci mogu da istraže i lepote manastira fruškogorskog regiona, Đavolju Varoš, svojevrsnu stensku formaciju u blizini grada Kuršumlije, istorijske lokalitete u Vojvodini, vinske puteve Aleksandrovca, i banjskih gradova tj banja poput Vrnjačke Banje.
 
Lepenski Vir

Lepenski Vir je jedno od najznačajnijih evropskih arheoloških nalazišta i stanište praistorijskog čoveka, a predstavlja najveći otkriveni
domet kulture srednjeg kamenog doba. Da bi se eksponati sačuvali, lokalitet je premešten 30-ak metara dalje od samog mesta gde je pronađen.
 
Najveći gradovi u Srbiji su:

Beograd - glavni i najveći grad.
Novi Sad - drugi po veličini grad i važno ekonomsko čvorište.
Niš - treći po veličini grad, poznat po svojim istorijskim lokalitetima.
Kragujevac - značajan urbani centar
 

Back
Top