Nema Slavena pa sam pitao AI:
Snouden:Ajd reci odakle su vikinzi kretali u osvajanja?
Gemini:
Vikinzi koji su stigli do naših krajeva (Balkana) kretali su se primarno iz današnje Švedske. Za razliku od danskih i norveških Vikinga koji su išli na zapad (Engleska, Francuska, Island), ovi istočni Vikinzi —
poznati kao Varjazi — bili su majstori rečne plovidbe i kopnene trgovine.
Evo odakle su i kuda kretali:
Polazište: Baltičko more i skandinavska obala (današnja Švedska,
region oko jezera Malaren i ostrva Gotland).
Glavni put: Koristili su velike rečne sisteme današnje Rusije i Ukrajine (reke Neva, Dnjepar i Volga). Svoje brodove su na kritičnim tačkama bukvalno vukli preko kopna (tzv. "voloci") da bi prešli iz jednog rečnog sliva u drugi.
Krajnji ciljevi:
1.
Carigrad (Vizantija): Gde su postali čuvena Varjaška garda (lična garda vizantijskih careva).
2.
Balkan: Preko Crnog mora i Dunava, ali i jadranskom rutom (kao normanski Vikinzi koji su se naselili u južnoj Italiji).
Do Jadrana i Drača (Durrës), koji je bio ključna vizantijska luka i početna tačka puta Via Egnatia, Vikinzi i njihovi direktni potomci dolazili su iz dva pravca. Jedan je išao kopnom i rekama sa severoistoka, a drugi morem sa severozapada.
Evo preciznih ruta:
1. Varjaška ruta (Sa severoistoka – Švedska)
Ovo su bili "Istočni Vikinzi" (Varjazi). Oni su se spuštali iz Skandinavije preko ruskih reka do Crnog mora.
Put: Baltik → Reka Dnjepar → Crno more → Carigrad.
Prodor do Jadrana: Iz Carigrada, kao elitni plaćenici (Varjaška garda), slati su u vizantijske teme na Balkanu. Drač je bio najvažnija vizantijska tvrđava na zapadu. Varjazi su činili okosnicu odbrane Drača u velikim bitkama 11. veka (naročito 1081. godine).
Naseljavanje: Oni koji bi preživeli službu, često su dobijali posede u zaleđu (poput krševitih delova Dalmacije i Svilaje) jer su bili obučeni da drže teške i nepristupačne terene.
2. Normanska ruta (Sa zapada – Norveška/Francuska/Italija)
Normani su bili direktni potomci Vikinga koji su se naselili u Normandiji (Francuska), a zatim osvojili Južnu Italiju i Siciliju.
Put: Normandija → Gibraltar → Južna Italija (Bari, Palermo).
Napad na Drač: Iz Južne Italije su prelazili Otrantska vrata (najkraći put preko mora) i direktno napadali Drač.
Širenje u zaleđe: Pod vođstvom Roberta Gviskarda i
njegovog sina Boemunda, ovi "viking-potomci" su prodirali duboko u unutrašnjost Balkana, ratujući protiv Vizantije. Mnogi ratnici su ostajali u planinskim predelima, stapajući se sa lokalnim stanovništvom, ali zadržavajući ratnički status.
