Vampiri kao ogledalo društva

[Nina]

Uoči dodele Oskara 15. marta, sva pažnja usmerena je ka filmu Rajana Kuglera Grešnici (Sinners), koji je nominovan za rekordnih 16 nagrada Američke filmske akademije.Horor, smešten na američki jug početkom tridesetih godina prošlog veka, prati braću blizance koji se vraćaju u svoj rodni grad u nadi da će započeti novi život otvaranjem mesta za afroameričku zajednicu. Suočeni su sa pritiscima u doba zakonske rasne segregacije. U večeri otvaranja ispostavilo se da su braća i njihova zajednica na meti vampira. Priča o čudovištima ujedno osvetljava društveno i rasno nasilje tog perioda, sugerišući da natprirodni užas odražava vrlo stvarne istorijske strahove.Upravo to vampir već godinama radi: ova figura otelovljava brige određenog društva, a ta uloga je ključna za razumevanje zašto vampir ima besmrtno mesto u pop-kulturi.

 

[Nina]

Popularna folklorna figura

Likovi nalik vampirima odavno postoje u mitu, folkloru i religiji. Između ostalog, postojale su priče o demonima koji piju krv u Mesopotamiji. U starogrčkoj i rimskoj mitologiji, „striks“ je bila zloslutna ptica povezana s ispijanjem krvi. Hinduistička mitologija opisivala je „vetalu“ kao duha koji nastanjuje leševe.
Kasnije se vampiri pojavljuju u slovenskom i balkanskom folkloru, noseći neke od osobina koje danas povezujemo s krvoločnim čudovištem: oživljene leševe protiv kojih su efikasan glogov kolac, sunčeva svetlost i, naravno, beli luk.

Prvi vampir koji se pojavio u engleskoj književnosti bio je u kratkoj priči Džona Polidorija iz 1819. godine, The Vampyre, oličen u aristokratskom lordu Rutvenu. Nakon toga usledio je najpoznatiji vampir u književnosti – kroz roman Brema Stokera iz 1897. godine, Drakula, koji je učvrstio mesto vampira kao pravog čudovišta gotičke epohe.

Vlaški vojvoda Vlad III poslužio je kao inspiracija za lik drakule u romanu Brema Stokera

 

[Nina]

Vampiri osvajaju veliko platno

Vampirska pomama dostigla je nove razmere s pojavom filma. Snimljene su stotine filmova o krvoločnom grofu, što ga, prema nekim izvorima, čini najčešće prikazivanim književnim likom na filmu posle Šerloka Holmsa.Razlozi za to su mnogobrojni – od naše opsesije postizanjem nemogućeg, besmrtnošću, do nečega možda još uznemirujućeg: „Vampiri opstaju zato što su čudovišta koja najviše liče na nas. Oni se ponašaju kao mi – pohlepni su i destruktivni“, kaže Sorha Ni Lajn, profesorka filmskih studija na Univerzitetu Mančester Metropolitan, koja se opsežno bavila vampirima u filmu i književnosti.
Film Vernera Hercoga Nosferatu iz 1979. godine primer je ostvarenja koje promišlja nacionalno raspoloženje tadašnje Nemačke, ističe ova naučnica. Hercogov film – u kojem se pojavljuje vampir koji se nastanjuje u selu kako bi kupio nekretnine – predstavlja refleksiju posleratnog perioda i užasa Holokausta u Nemačkoj.

Klaus Kinski i Izabel Ađani "Vampir Nosferatu, 1979"

 

[Nina]

Vampiri preuzimaju SAD

U današnjem kontekstu političkih i društvenih potresa u Sjedinjenim Državama, nije teško razumeti zašto ova stvorenja trenutno nailaze na snažan odjek – a to nije jedini period u istoriji. Sedamdesete godine, kaže Ni Lajn, bile su „decenija snažno obeležena Drakulom – ona u kojoj imamo najviše zgusnutih verzija Drakule – Drakula na pozornici, Drakula i mnogi filmovi o Drakuli“.
To je ujedno bila i decenija ekstremnih društvenih previranja. Sjedinjene Države su potresali afera Votergejt i ustavne krize, dok su u Evropi jačale nacionalističke partije. U isto vreme, vampiri su bili gotovo svuda u pop-kulturi, a njihovi likovi su se menjali kako bi odražavali duh vremena.
Početkom sedamdesetih, ističe naučnica, Drakulu je obično tumačio stariji muškarac, „predstavljajući taj stariji poredak – starije poslovne i moćne ljude; stariji način gledanja na svet“, kao u filmovima poput Dracula A.D. 1972 (sa Kristoferom Lijem).

Do kraja decenije pojavljuje se mlađi, seksipilniji Drakula, kao u romanu En Rajs iz 1976. godine Intervju sa vampirom. Lik vampira potom postaje izrazito seksualizovan u filmskoj adaptaciji romana, sa Tomom Kruzom u glavnoj ulozi, kao i u seriji True Blood, na primer.

View this content on Instagram

View this content on Instagram

 

[Nina]

Introspektivni vampir

Trend vampira kao zavodljive figure – ali i one koja je manjkava, introspektivna i čak nastoji da sakrije svoj pravi identitet od spoljašnjeg sveta – postaje sve izraženiji u posthladnoratovskom periodu. „Vampiri su imali tendenciju da se okrenu ka unutrašnjosti i da posmatraju svoje društvo, svoju grupu – gotovo kao u nacionalnom kontekstu preispitivanja toga ko smo i kuda idemo“,

Priče o vampirima pružaju nam način da se dotaknemo pitanja odnosa moći i nejednakosti, dajući priliku da se o tim temama govori kroz jezik simbolike i fantazije.Ponekad ne možemo stvarima da pristupimo direktno; moramo biti pomalo zaobilazni kako bismo uopšte mogli da govorimo o ozbiljnim stvarima koje se dešavaju u našem svetu, jer su inače preteške. Vampiri nam pružaju tu divnu priliku da sve to razložimo i razumemo...link

 

[Nina]

Znaci kada god su neka velika previranja u društvu tu su vampiri da pripomognu i skrenu pažnju na druga dešavanja

 

[Jugoslav Čvarak]

Majmunska posla i vampiri... bože me sačuvaj.

 

[Jugoslav Čvarak]

Ovako izgleda pravi bijelački film koji se bavi vampirskom tematikom:

Možda najbolji intro svih vremena.

@Zelena milja i ja kada bi imali filmsku noć, gledali bi ovo nakon Ravenous.

 

[Jugoslav Čvarak]

 

[Zelena milja]

Ovako izgleda pravi bijelački film koji se bavi vampirskom tematikom:

Možda najbolji intro svih vremena.

@Zelena milja i ja kada bi imali filmsku noć, gledali bi ovo nakon Ravenous.

Apsolutno.

 

[Jugoslav Čvarak]

Pogledajte prilog 1855132
Apsolutno.

Joj, što se taj tako iskobečio...

 

[Zelena milja]

Joj, što se taj tako iskobečio...

Dobar je Ajgor.
Samo je gladan.

 

[Jugoslav Čvarak]

Dobar je Ajgor.
Samo je gladan.

Draga...

Skuham nam Sekely.

 

[Stojkov Menidjer]

Popularna folklorna figura

Likovi nalik vampirima odavno postoje u mitu, folkloru i religiji. Između ostalog, postojale su priče o demonima koji piju krv u Mesopotamiji. U starogrčkoj i rimskoj mitologiji, „striks“ je bila zloslutna ptica povezana s ispijanjem krvi. Hinduistička mitologija opisivala je „vetalu“ kao duha koji nastanjuje leševe.
Kasnije se vampiri pojavljuju u slovenskom i balkanskom folkloru, noseći neke od osobina koje danas povezujemo s krvoločnim čudovištem: oživljene leševe protiv kojih su efikasan glogov kolac, sunčeva svetlost i, naravno, beli luk.

Prvi vampir koji se pojavio u engleskoj književnosti bio je u kratkoj priči Džona Polidorija iz 1819. godine, The Vampyre, oličen u aristokratskom lordu Rutvenu. Nakon toga usledio je najpoznatiji vampir u književnosti – kroz roman Brema Stokera iz 1897. godine, Drakula, koji je učvrstio mesto vampira kao pravog čudovišta gotičke epohe.

Vlaški vojvoda Vlad III poslužio je kao inspiracija za lik drakule u romanu Brema Stokera
Pogledajte prilog 1855053