Stanislav Vinaver

Nina

Srebrna tastatura
Supermoderator
Poruka
273.012
Stanislav_vinaver.jpg


Stanislav Vinaver (1891-1955) bio je jedan od najznačajnijih stvaralaca srpske književnosti.

Ostavio je veliki trag u srpskoj kulturi, pre svega kao osnivač ekspresionizma i veliki borac za ukidanje dogmi koje su vladale u doba socrealističkog jednoumlja.
Imao je bogatu novinarsku karijeru, preveo je neke od najpopularnijih knjiga, bio veliki rodoljub i omiljeni član beogradskih intelektualnih krugova.

Za sobom je ostavio dela: zbirke pesama Mjeća“, „Varoš zlih volšebnika“, „Čuvari sveta“, „Evropska noć“, „Pantologija novije srpske pelengirike“, „Najnovija pantologija srpske i jugoslovenske pelengirike“, proza „Priče koje su izgubile ravnotežu“, „Godine poniženja i borbe, život u nemačkim ‘oflazima'“, „Ratni drugovi“, „Šabac i njegove tradicije“, eseji „Goč gori, jedna jugoslovenska simfonija“, „Živi okviri“, „Jezik naš nasušni“, „Nadgramatika“, „Zanosi i prkosi Laze Kostića“, „Momčilo Nastasijević“, „Gromobran svemira“, „Nemačka u vrenju“.

Vinaver je prvi preveo Rableovog „Gargantuu i Pantagruela“, Kerolovu „Alisu u zemlji čuda“, Tvenove „Doživljaje Toma Sojera“, Hašekovog „Dobrog vojnika Švejka“,
a prevodio je i dela Bloka, Remboa, Gogolja, Getea, Kenoa, Nervala, Kiplinga, Prusta i Eliota.

Erudita, književnik i prevodilac Stanislav Vinaver, rođen je 1. marta 1891. godine u Šapcu u uglednoj jevrejskoj porodici. Otac Avram Josif Vinaver bio je lekar, a majka Ruža pijanistkinja. Osnovnu školu završio je u Šapcu. Gimnazijsko obrazovanje ja započeo u Šabačkoj gimnaziji iz koje je izbačen jer nije želeo da se učlani u Vidovdansko kolo. Zbog toga je školovanje nastavio u Beogradu, a na pariskoj Sorboni studirao je matematiku i fiziku. Diplomirao je na Univerzitetu u Beogradu 1930. godine. Već tada postao je sledbenik filozofskih ideja Anrija Bergsona.

Prve znake svog velikog rodoljublja, zbog koga će ga mnogi zapamtiti kao srpskog rodoljuba koji nije imao “ni kapi srpske krvi”, pokazao je kada se 1912. godine vratio iz Francuske da bi učestvovao u Balkanskim ratovima. U tom periodu je izdao tri knjige, među kojima je i zbirka simbolističke poezije “Mjeća”, posvećena rano preminuloj sestri.

U balkanskim ratovima i Prvom svetskom ratu Vinaver je učestvovao kao dobrovoljac, jedan od 1300 kaplara. Bio je poručnik u slavnom Đačkom bataljonu, prešao je golgotu povlačenja preko Albanije zajedno sa majkom Ružom, dok mu je otac preminuo od malarije 1915. godine, a na Krfu se angažovao kao urednik “Srpskih novina” i radio kao službenik Državnog presbiroa.

Zatim odlazi u Rusiju, gde skuplja južnoslovenske dobrovoljce za Solunski front i tu ga zatiče boljševička revolucija. Kao svedok tih dešavanja objaviće svoja sećanja u feljtonima, esejima, kao i knjizi “Ruske povorke”. Iz Moskve je otišao na neverovatan način tako što je sa grupicom Jugoslovena prepešačio do Istanbula, odakle su se prebacili u Beograd.

O njegovom patriotizmu govorio je i njegov sin Vuk otkrivajući da je Stanislav ručak uvek završavao usklikom “Živela velika Srbija”.

Vinaver je postao stalni saradnik Vremena, čiji je vlasnik bio doktor književnosti Kosta Luković. Kao novinar, Vinaver je bio koncizan, kratak i jasan. Njegovi savremenici su govorili da je umeo u vest da sažme ono što je najbitnije. Bio je vešt u ocenama i siguran u procenama. O svemu je bio obavešteniji od ostalih i donosio je vesti do kojih drugi nisu mogli doći.

Svoje znanje stranih jezika i svakodnevno iščitavanje dnevne i strane štampe, stavio je na raspolaganje, pa je zahvaljujući tome,
ovaj list odisao neophodnim svetskim duhom i njegovim pikanterijama, oplemenjenim vinaverovskim stilom.

Godine 1926, iz beogradskog Hotela Palas, kao akreditovani novinar Vremena, izveštavao je sa Svetskog kongresa masona.
Ritualno zasedanje, koje je bilo otvoreno za javnost, otvorio je pivarski magnat Đorđe Vajfert

Po svedočenju njegovog sina, Stanislav Vinaver je Drugi svetski rat dočekao kao penzionisani činovnik Centralnog pres-biroa, ali ga to nije sprečilo da pođe u borbu
kako bi branio svoju zemlju i “poginuo kao oficir”, kako je rekao jednom kućnom prijatelju koji je pokušao da ga odgovori od tog poduhvata.

Ipak, nije mu se dalo da pogine na frontu, već je zajedno sa hiljadama drugih oficira, uglavnom Srba, odveden kao zarobljenik u nemačke logore.
O tome je svedočio u knjizi “Godine poniženja i borbe”. Njegovu majku Ružu, čuvenu profesorku klavira, ubio je Gestapo u, po beogradske Jevreje, strašnoj 1942. godini.

Kada se vratio iz logora Vinaver je svoje rodoljublje ispoljavao tamo gde je i najviše bilo potrebno – u kulturi. Pariski đak filozofa Anrija Bergsona,
ali i čuvene pijanistkinje Vande Landovski, muzičar, matematičar i fizičar, Vinaver je u doba socrealističkog jednoumlja širio vidike naše kulture.

Bio je stalni gost kafana u hotelima “Moskva” i “Mažestik” u kojima su se u to vreme okupljali najveći srpski intelektualci, pisci, novinari, a po priči njegovog sina Konstantina u dokumentarnom filmu, koji je o Stanislavu Vinavetu snimio RTS, bio je omiljeni gost koga su svi slušali kada je govorio.

Poslednjih deset godina života proveo je u Beogradu radeći kao književnik, satiričar i prevodilac sa francuskog, engleskog, ruskog, češkog, poljskog i nemačkog jezika.

Umro je u Niškoj Banji, 1. avgusta 1955. u 64. godini života.

(Vikipedija/Dereta)
 

Duki Lu

Elita
Poruka
24.255
Stanislav Vinaver je rođen 1891. godine u uglednoj jevrejskoj porodici. Njegov otac zvao se Josif, po zanimanju je bio ljekar. Otac mu je umro od malarije 1915. godine. Njegova majka zvala se Ruža i bila je pijanistkinja. Priređivala je koncerte, kako javne, tako i u kućnoj atmosferi, često uključujući poznate muzičare. Majka mu je zadavljena u nemačkoj gasnoj komori, 1942. godine.

Kada je završio osnovnu školu u rodnom mjestu, Vinaver je 1901. godine upisao Višu gimnaziju. U školi je postizao izuzetne rezultate, a u pojedinim nastavnim predmetima je iskazivao nadarenost. U gimnaziji je izabran u Odbor za podizanje spomenika Knez Ivi od Semberije. Gimnaziju je od 1908. godine pohađao u Beogradu. Studirao je matematiku i fiziku u Parizu, na Sorbonu. Slušao je predavanje tadašnjih istaknutih profesora: Žan-Anri Poenkare (profesor matematike), Vanda Landovska (profesorica muzike) i Anri Bergson (profesor filozofije). Vinaver je bio čest gost u kući svog profesora matematike, a tu je upoznao Rejmona, profesorovog mlađeg brata i tadašnjeg predsjednika francuske vlade i ministra inostranih poslova. Vinaver je koristio svaku priliku da uticajne Francuze upozna sa tadašnjim srpskim prilikama.


Stanislav Vinaver je bio srpski pisac, prevodilac, diplomata i novinar jevrejskog porijekla. Rođen je u 01. marta 1891. godine u Šapcu, a umro je 01. avgusta 1955. godine u Niškoj Banji. Učestvovao je u balkanskim i Prvom svjetskom ratu kao dobrovoljac. Sa vojskom je preko Albanije stigao na ostrvo Krf, gdje je radio kao službenik Državnog presbiroa. Informativno-diplomatske poslove obavljao je u Francuskoj, Velikoj Britaniji i Petrogradu. Nakon rata, najprije je bio zaposlen je u Ministarstvu prosvjete, a potom se posvetio novinarskoj karijeri. Zajedno sa Rastkom Petrovićem, Milošem Crnjanskim, Markom Ristićem i mnogim drugim, pripadao je talasu modernističkih srpskih pisaca. Vinaver je bio utemeljivač ekspresionističkog pokreta. Napisao je „Manifest ekspresionističke škole“ kojim se zalagao za odstupanje od tradicionalnih umjetničkih izraza. Skoro čitav Drugi svjetski rat proveo je u koncentracionom logoru u Njemačkoj. Posljednjih deset godina svog života posvetio se profesionalnoj književnoj karijeri. Prevodio je djela sa engleskog, francuskog, poljskog, češkog, ruskog i njemačkog jezika na srpski jezik. Lični život Stanislav Vinaver je rođen 1891. godine u uglednoj jevrejskoj porodici. Njegov otac zvao se Josif, po zanimanju je bio ljekar. Otac mu je umro od malarije 1915. godine. Njegova majka zvala se Ruža i bila je pijanistkinja. Priređivala je koncerte, kako javne, tako i u kućnoj atmosferi, često uključujući poznate muzičare. Majka mu je zadavljena u njemačkoj gasnoj komori, 1942. godine. Kada je završio osnovnu školu u rodnom mjestu, Vinaver je 1901. godine upisao Višu gimnaziju. U školi je postizao izuzetne rezultate, a u pojedinim nastavnim predmetima je iskazivao nadarenost. U gimnaziji je izabran u Odbor za podizanje spomenika Knez Ivi od Semberije. Gimnaziju je od 1908. godine pohađao u Beogradu. Studirao je matematiku i fiziku u Parizu, na Sorbonu. Slušao je predavanje tadašnjih istaknutih profesora: Žan-Anri Poenkare (profesor matematike), Vanda Landovska (profesorica muzike) i Anri Bergson (profesor filozofije). Vinaver je bio čest gost u kući svog profesora matematike, a tu je upoznao Rejmona, profesorovog mlađeg brata i tadašnjeg predsjednika francuske vlade i ministra inostranih poslova. Vinaver je koristio svaku priliku da uticajne Francuze upozna sa tadašnjim srpskim prilikama. U Parizu je upoznao i cijenjenog filozofa koji je na njega izvršio cjeloživotni uticaj. Bio je to filozof Anri Bergson. Vinaver je toliko bio zadivljen njegovim učenjem da je sebe nazivao Bergsonovim šegrtom. U znak velikog poštovanja i zahvalnosti prema ovom velikom filozofu, posvetio mu je cijeli jedan rad „Problemi nove estetike, Bergsonovo učenje o ritmu“, 1924. godine. Vinaver je kao dobrovoljac učestvovao u Prvom svjetskom ratu. Bio je ratni potporučnik u Đačkom bataljonu. Sa vojskom je prešao Albaniju i dospio na grčko ostrvo Krf. Na Krfu je imenovan za ađutanta Pristaništa na Krfu, ađutanta u Srpskom ratnom presbirou, a radio je i kao urednik za „Srpske novine“.

--------------
Književna karijera Stanislav Vinaver je uz Miloša Crnjanskog i Rastka Petrovića jedan od najznačajnijih pisaca srpske moderne. Najpoznatija njegova djela su: „Priče koje su izgubile ravnotežu“, „Misli“, „Gromobran svemira“, „Varoš zlih volšebnika“, „Čuvari svijeta“, „Ikarov let“, „Evropska noć“, „Ratni drugovi“, „Jezik naš nasušni“ i „Zanosi i prkosi Laze Kostića“. Kao satiričar pisao je duhovitim, snažnim izrazima, gdje u prvi plan dolazi njegov smisao za grotesku. U satiričnom tonu napisao je djelo „Pantologije novije srpske pelengirike“. Njegovo početno pjesničko izražavanje bilo je u znaku simbolizma. Takva je njegova knjiga stihova „Mjeća“, kao i kasnije objavljene zbirke, kao što su: „Čuvari svijeta“, „Ratni drugovi“i „Evropska noć“. Tokom stvaranja pjesme težio je oslobađanju od bilo kakvog konkretnog značaja. Njegova poezija je muzikalna. Bitno obilježje njegove poezije je i humor. Eseji su najznačajnije područje Vinaverovog rada. Napisao je veliki broj eseja, feljtona, kritika, novinskih članaka, a mali dio toga sabrao se u knjige. Pisao je oglede o raznim književnim pitanjima, o piscima, o književnim tokovima. Iako su u njegovom esejističkom opusu najviše zastupljene književne teme, povremeno je obuhvatao i one neknjiževne, kao što su na primjer narodni vezovi.

Delimično preuzeto sa : Izvor.org
 

Duki Lu

Elita
Poruka
24.255
Moja omiljena....



Mi se čudno razumemo

Mi se čudno razumemo
ko dva bola, ko dva vala
ko dva mosta u otkrića:
ja te volim čudno, nemo,
ti si ona čudna mala,
mašta drevna moga bića.

O tebi su pitalice
od vekova moje bile,
odgovor o kom se sanja,
odgovor je tvoje lice
ti si slika one vile;
iz dečačkih nagađanja.

I svi stari snovi, evo
polagano nadolaze
ko da ide vreme tavno;
svaki gest tvoj ja sam snevo,
znam napamet tvoje fraze
svaku reč sam čuo davno.
 

Top
  Blokirali ste reklame
Dragi prijatelju, nemojte da blokirate reklame - isključite Ad Blocker na Forumu, jer će tako mesto vaših susreta na Krstarici ostati besplatno za korišćenje.