Karadžić se zalagao da svi Srbi žive u jednoj državi
Vještak Haškog tužilaštva na suđenju Radovanu Karadžiću analizirao je politiku Srpske demokratske stranke (SDS) uoči i tokom rata u BiH i djelovanje optuženog kao “aktivnog vođe”.
Patrick Treanor, koji je sačinio izvještaj pod nazivom “Rukovodstvo bosanskih Srba 1990-1992”, komentarisao je brojne dokumente organa SDS-a, zapisnike sa sastanaka, presretnute telefonske razgovore, te izjave Karadžića i brojnih drugih visokih stranačkih zvaničnika.
Prema njegovim riječima, Karadžić se zalagao da svi Srbi žive u jednoj državi, u početku u Jugoslaviji, ali da, kada se ispostavilo da to nije moguće, izjavljuje da su “prešli na drugi kolosijek – srpska BiH”.
“Ovaj komentar odražava činjenicu da su morali da izmijene svoju strategiju (...) Srbi su htjeli grupisati pojedine opštine, formirali su regije po nacionalnoj osnovi. Ovaj proces je pokrenut već u januaru 1991. godine, kada se govori koje su to zajednice opština”, rekao je Treanor.
U jednom od presretnutih telefonskih razgovora, Jovan Tintor iz SDS-a kaže da je stranka donijela odluku da “Bosna može ostati”, ali da će biti podijeljena “na srpsku, muslimansku i hrvatsku”.
Tužilaštvo je u dokaze uložilo i razgovor Karadžića i Slobodana Miloševića, bivšeg predsjednika Srbije i Savezne Republike Jugoslavije, koji je umro za vrijeme suđenja u Haškom tribunalu 2006. godine.
“Muslimani mora da slome zube. Nema cijene da zajedno živimo. Reci da Srbi idu dalje, da ne možeš vršiti pritisak na nas”, rekao je Karadžić Miloševiću, prema transkriptu ovog razgovora.
Nakon osnivanja Skupštine 24. oktobra 1991. i proglašenja Srpske Republike BiH 9. januara 1992. godine, Glavni odbor SDS-a, kako je naveo Treanor, sačinjava skup uputstava za opštinske odbore stranke, a kasnije se definišu i strateški ciljevi, među kojima je bila i podjela Sarajeva.
“Čini se da je Karadžić bio aktivni vođa. Komunicirao je i sa lokalnim rukovodstvom SDS-a i sa najvišim srpskim zvaničnicima, kao i sa Slobodanom Miloševićem i drugim u Beogradu”, kazao je Treanor. Prema Treanoru, optuženi je paralelno obavljao i dužnosti u zvaničnim strukturama Socijalističke Republike BiH (SRBiH), prvobitno kao predsjednik Nacionalnog savjeta za bezbjednost, a kasnije kao član Predsjedništva, te predsjednik RS-a.
“On je bio komandant vojske u miru i ratu. Kažnjavao je i imenovao oficire. Prema zakonu, komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske imao je ovlaštenja koja mu je dao predsjednik kao glavni komandant vojske. Predsjednik je bio glavni”, naveo je ekspert Haškog tužilaštva.
Na početku unakrsnog ispitivanja Karadžić je Treanora pitao o tome kako je počeo raditi u Haškom tužilaštvu, kada je postao vještak, te zašto nije sačinio izvještaj o ciljevima i ponašanju vođa svih zaraćenih strana.
“Naveli ste ciljeve srpskih vođa, pa se pitam je li tako moguće sagledati situaciju. Slažete li se da bi bilo smiješno ako bi se u prenosu boks meča vidio samo jedan borac”, pitao je Karadžić, a vještak je odgovorio da se slaže, ali da je za “cjelokupnu sliku zaduženo Sudsko vijeće”.
Suđenje će biti nastavljeno u četvrtak, 2. juna 2011.
