Paja Jovanović je na platnu "sakrio" i svoj lik

Nina

Zlatna tastatura
Supermoderator
Poruka
336.680
Čuvena slika Paje Jovanovića “Proglašenje Dušanovog zakonika”, još poznata i kao “Krunisanje cara Dušana”, jedno je od najpoznatijih dela srpske istorije umetnosti. Rađena je 1900. za potrebe Svetske izložbe u Parizu na kojoj je nagrađena zlatnom medaljom, a manje je poznato da je umetnik na njoj, osim cara Dušana, prikazao i još neke, kao stvarne, tako i epske ličnosti iz prošlosti Srbije.

Paja_JovanoviKrunisanje_Cara_Dusana_2.jpg


Sliku “Proglašenje Dušanovog zakonika” odnosno “Krunisanje cara Dušana” Paja Jovanović je radio po narudžbini Kraljevine Srbije tj. kralja Milana Obrenovića. Prvo delo, završeno 1900. nagrađeno je zlatnom medaljom u Parizu i tokom narednih godina postalo je veoma popularno, pa je Jovanović uradio još nekoliko varijanti, različitih formata, na više načina i za različite potrebe. Danas ih postoji sedam od kojih se najveća slika čuva u Narodnom muzeju u Beogradu.

Za potrebe slike, Paja Jovanović se mnogo spremao. Išao je u terenska istraživanje, proučavao je odeću, vojnu spremu, grbove srednjovekovne srpske vlastele, kao i freske iz crkava i manastira koje su mu poslužile kao inspiracija za likove.

Lik carice Jelene urađen je prema Mili, devojci u koju je Paja Jovanović u mladosti bio smrtno zaljubljen i koju je zaprostio, ali je brak odbio njen otac. Osim toga, slikar je na neki način i sam postao jedan od aktera dela jer je kao jednog od zvanica na svečanosti naslikao i sebe! Prepoznaćete ga u grupi dubrovačkih izaslanika, levo, ali i po tome što je to jedini lik na slici koji ne gleda u pravcu cara i carice već ka nama, posmatračima (mada, postoje i teorije da je u pitanju kralj Milan koji je i naručio delo).

Paja+Jovanović.jpg


Takođe, manje je poznato da se za svaki lik koji se pojavljuje na slici zna koga predstavlja! Sam Paja Jovanović je pre izrade slike napravio skicu na kojoj je i označio ličnosti koje je prikazao. Pored istorijskih, na delu su se našle i polulegendarne ličnosti, kao i one iz epske poezije.

Ko je ko na slici “Krunisanje cara Dušana”? Pogledajte skicu, a onda pod odgovarajućim brojem potražite osobu:

Proglašenje+Dušanovog+zakonika+2.jpg


1. Car Dušan - prvi krunisani car srpske države, poznatiji kao Dušan Silni
2. Carica Jelena - bugarska plemkinja, supruga cara Dušana i majka cara Uroša
3. Uroš, srpski kralj - sin i naslednik cara Dušana, poznatiji kao Uroš Nejaki
4. Patrijarh Joanikije - prvi srpski patrijarh, kasnije proglašen za svetitelja
5. Patrijarh Kir Simeon - bugarski trnovski patrijarh koji je, pored Joanikija, obavio čin krunisanje cara Dušana
6. Vukašin Mrnjavčević - srpski srednjovekovni velikaš i kasnije savladar cara Uroša sa titulom kralja
7. Jovan Oliver - veliki vojvoda. jedan od najznačajnijih vojskovođa cara Dušana
8. Sevastokrator Dejan - velikaš i oblasni gospodar, rodonačelnik porodice Dejanovića
9. Kir German - iguman Atonske Gore
10. Gojko Mrnjavčević - jedan od trojice braće Mrnjavčević i veliki logotet (vizantijska titula, najverovatnije neka vrsta “šefa” dvorske kancelarije)
11. Nikola Buća - protovestijar cara Dušana (rizničar)
12. Palman Braht - vitez pustolov i vođa nemačkih najamnika koji su služili kao lična, telesna garda cara Dušana
13. Uglješa Mrnjavčević - carski konjušar, brat Vukašina i Gojka Mrnjavčevića, kasnije despot i jedan od najmoćnijih velmoža nakon raspada Dušanovog carstva
14. Simeon Nemanjić - sin kralja Stefana Dečanskog, polubrat cara Dušana koji se nakon njegove smrti i sam proglasio za cara
15. Jovan Aleksandar - bugarski car, brat carice Jelene
16. Jovan Kastrijota - srednjovekovni plemić, deda Skenderbega
17. Giunius Derse - izaslanik Dubrovačke Republike
18. Giunius de Calichio - izaslanik Dubrovačke Republike
19. Nifficus Nik Condola - izaslanik Dubrovačke Republike
20. Avrambek - kefalija (najviši izaslanik) Sera
21. Mancil Liverija - vojvoda nad Volerom, Serezom i Strumom
22. Angel Metohita
23. Aleksija Camplakon - veliki čauš tj. glasnik, prenosilac carevih naredbi
24. Kesar Preljub - srpski plemić i vojskovođa, jedan od najuticajnijih velikaša na dvoru cara Dušana
25. Grgur Orlović - navodni predak Grgura Orlovića, junak Kosovskog ciklusa epskih narodnih pesama (polulegendarna ličnost)
26. Hrabrenović - vidi se samo barjak, verovatno još jedan predstavnik viđenije plemićke porodice
27. Baošić - u pitanju je predstavnik porodice Balšić, koji su kasnije vladali Zetom
28. Kobilović (Obilić) - vidi se samo barjak, najverovatnije u pitanju mitska ličnost, otac Miloša Obilića
29. Rade Oblačić - još jedna ličnost iz epskih pesama. Njegov istorijski pandan je vlastelin Radič Postupović (ili neki njegov predak)
30. Andronik - kefalija tj. najviši predstavnik lokalne uprave grada Drame
31. Andronik Kantakuzen bel Hartularja - verovatno predstavnik vizantijeske vladarske porodice Kantakuzin

(politikin zabavnik/vikupedija)
 

Back
Top