Nema više Orbana ni Mila: Ko su danas najdugovečniji lideri u Evropi
Pad Viktora Orbana, koji je 16 godina bio najdugovečniji lider u Evropskoj uniji, dodatno je ogolio razlike unutar Evrope – između zapada gde se vlast brzo smenjuje i istoka gde se meri decenijama.
Orban odlazi po svemu sudeći i njegov mandat se završava u maju. Ipak u Evropi ima još lidera koji gomilaju mandat za mandatom.
Na samom vrhu te liste nalazi se Aleksandar Lukašenko, koji vlada Belorusijom od 1994. godine – 32 godine na vlasti.
Odmah iza njega je Vladimir Putin, koji praktično upravlja Rusijom od 1999, što znači oko 26 godina političke dominacije. U istu grupu spadaju i Redžep Tajip Erdogan sa oko 23 godine na vlasti, kao i Ilham Alijev koji Azerbejdžanom vlada više od 20 godina.
Zanimljivo je da se među dugovečnijim liderima sve više izdvajaju i političari sa Balkana.
Predsednik Srbije Aleksandar Vučić na vlasti je od 2014. godine – oko 12 godina kontinuiteta.
Albanski premijer Edi Rama vodi vladu od 2013. – oko 13 godina, dok je hrvatski premijer Andrej Plenković na čelu vlade od 2016, što znači oko 10 godina na vlasti.
Kada je reč o dugovečnosti, nezaobilazno ime je Milo Đukanović, koji je Crnom Gorom upravljao više od 30 godina kroz različite funkcije – jedan od najdužih političkih staževa u modernoj Evropi.
U tom kontekstu posebno se izdvaja i Angela Merkel, koja je bila kancelarka Nemačke od 2005. do 2021. godine, odnosno punih 16 godina na vlasti. Ona je bila jedan od retkih primera dugovečnog lidera u zapadnoj Evropi, ali i dokaz da takva stabilnost u EU dolazi uz snažne institucije i redovne izbore, a ne kroz koncentraciju moći.
Ova raspodela jasno pokazuje geografski obrazac: što se ide dalje na istok, veća je verovatnoća da lideri ostaju na vlasti znatno duže od tipičnih demokratskih ciklusa. Kako navode analize političkih trendova, dugovečnost vlasti često ne odražava samo politički uspeh, već i duboku kontrolu nad državnim sistemima.
Pad Orbana sada dodatno naglašava tu razliku: dok Evropska unija ulazi u fazu kraćih mandata i češćih smena, istočni deo kontinenta i dalje ostaje prostor gde se vlast meri decenijama.
Zato pitanje više nije samo ko najduže vlada – već kako takva dugovečnost menja politički pejzaž Evrope i gde je granica između stabilnosti i koncentracije moći.
