Quantcast

ARHITEKTURA STAROG VEKA

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175
5723863955_02fd42e949_b.jpg

Мегалитска зграда изнад коришћена је за затварање једне од последњих високих Инка, коју су Шпанци 1532. године звали Атахуалпа, али грађевина је била пре Инка. Има изузетну столарију и нико нема појма ко је направио или када.

cumbe-mayo-92.jpg

Аквадукт Цумбемаио, који на језику Инка значи "танки ток", дугачак је најмање 8 км и урезан је у вулканско корито. Тврди се да је направљен пре најмање 3000 година, али нико не зна ко је то урадио.
 

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175

Minojska civilizacija sa Krita koja je dobila naziv po mitskom kralju Minosu, graditelju lavirinta,
bila je potpuno zaboravljena sve do početka 20. veka. Otkrićem velike palate na Knososu,
ponovo je zasijala slava tog naroda, ali je Akrotiri, njihov grad na ostrvu Santorini možda i
lepši primer njihove gradnje.

Freska predstavlja boginju Akrotira
Međutim, on je zatrpan nakon erupcije vulkana oko 1600. godine pre Hrista i to jednoj od najvećih ikada zapamćenih koja je donela propast Minojskom carstvu. Otkriće Akrontirija 1967. obelodanilo
je prelepe freske i veoma pažljivo planiran način gradnje
 

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175
Primamljiva istorija Hoysalasa
Postoji zanimljiva priča povezana s načinom kako je imenovana dinastija Hoysala. Kaže se da su
mladić po imenu Sala i njegov učitelj bili u hramu u Angadi, kad im je preteći prišao tigar. Učitelj je
pružio Sali gvozdenu šipku i rekao "Poy Sala" što u prevodu znači "udarati Sala". Sala je uzeo
štap i jednim udarcem ubio Tigra. Sala je nastavio veliko kraljevstvo i kao obiteljsko ime uzeo je reč
svog učitelja.

Lik koji predstavlja Sala koji napada tigra postao je amblem ove kraljevske obitelji i može se
videti u gotovo svakom hramu koji su izgradili Hoysalas. Međutim, priča ima niz odstupanja
i mnogi povjesničari smatraju folklorom.
Hoysalas je vladao velikim dijelom modernog Karnataka te dijelovima Andhra Pradesh i
Tamil Nadu od 10. do 14. stoleća. Povjesničari ih smatraju poreklom iz regije Malnad u Karnataki,
ali natpisi također ukazuju na povezanost s Yadavama iz Sjeverne Indije .


Hoysala shrine and sikhara with decorative molding frieze in the Chennakeshava temple at Somanathapura
Carstvo Hoysala osnovao je kralj Nripa Kama II koji se seća da je sklopio savez sa dinastijom
Western Ganga. Nasledio ga je njegov sin Vinayaditya kojeg je pratio njegov sin i njihovi sinovi
sve do Veere Ballala I koja je umrla bez dece, a naslijedio ga je njegov mlađi brat
Vishnuvardhana Raya.

Vasantha mantapa with ornate pillars in soap stone
13th century Hoysala contribution to the Bhoga Nandeeshwara temple complex
Vishnuvardhana Raya - Veliki kralj
U povijesti Hoysalase ime, Vishnuvardhana Raya ima veliko značenje. Upravo je kralj
Višnuvardhana Raya kraljevstvo postiglo politički značaj. Od brojnih vojnih osvajanja
najpoznatiji je po osvajanju područja Gangawadi iz Cholas 1116. godine.

Takođe se za vreme njegove vladavine uticaj Sri Ramanujacharya raširio na područje
Karnatake i srivaishnavizam je postao sve popularniji. Sam Vishnuvardhana Raya prvobitno
je bio poznat kao Bittideva i to je ime primio tek nakon što je iz džainizma prešao u šrivašnivizam.
Brojni vaišnavski hramovi izgrađeni su pod njegovim pokroviteljstvom, dok je njegova kraljica,
Shantala Devi koja je ostala pobožna Jain, bila voditeljica brojnih umetnika.
Danas se carstvo pamti uglavnom po svojoj hramskoj arhitekturi, a ne po vojnim osvajanjima.
Postoji više od stotinu hramova iz ovog doba koji još uvek stoje u raznim delovima Karnatake.
Tri od najpoznatijih hramova Hoysala su hram Kesava na Somanathapura, hram Chennakesava
u Beluru i hram Hoysaleswara u Halebidu.
 

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175
Karakaline terme
Terme Caracalla ili Terme Antonini (po imenu dinastije Antonini) je sagradio rimski imperator
Caracalla kao deo sopstevene političke propagande jer je želeo da ga narod prihvati i voli aliž i da imaju po čemu da ga večno pamte. Rimljani iz ma kog socijalnog sloja su mogli da uživaju u ovom velelepnom kompleksu, dok su imućniji građani posećivali Agripine, Neronove i Trajanove terme.
Konstrukciju kompleksa je započeo Settimio Severo (rimski imperator, 146 – 211) 206. godine n.e. a radovi su završeni za vreme vladavine njegovog sina Karakale 216. godine. Terme su se zagrevale kroz takozvani hypocaustum (na satrogrčkom hypo znači ispod dok caust označava spaljen, zapaljen), sistem paljenja uglja ili drveta ispod tla kako bi se zagrevala voda koja je dolazila iz starog akvadukta. Izvorno su terme ukrašene sa dragocenim skulpturama od kojih su jedine sačuvane čuvena statua farneškog bika (helenska skulptura, najveća ikada sačuvana od antičkog doba do danas), farneški Herkules (antička statua Herkulesa je uvećana kopija napravljena u trećem veku n.e., dok je original napravljen u četvrtom veku p.n.e) i kolosalna 4m visoka statua Esklepija, grčkog boga medicine.
a707916971edac54b636f969f2e37a8bTerme di Caracalla.jpg

Terme su se sastojale od centralne frigidarium prostorije sa bazenom u kome je bila prohladna
voda, tepidarium (prostorija sa bazenom u kome je bila voda umerene temperature), calidarium
(soba kružnog oblika sa prečnikom od 34m sa u kojoj se nalazio bazen sa vrućom vodom), velike javne biblioteke i dve jednake ali odvojene postorije za tekstove grčkog i latinskog jezika. Ceo kompleks je mogao da primi više od 1500 osoba. Terme su se završavale sa natatio, bazenom na otvorenom, ukrašen sa šest enromnih granitnih stubova, a jedini očuvan stub se od 1563. godine nalazi na trgu Trinita u Firenci (dato mu je i novo ime: stub pravde). Ispod termi su se nalazili podzemne prostorije koje su omogućavale praktično upravljane kompleksom skriveno od očiju prolaznika. U jednom od prolaza pronađena je prostorija kulta Mitre, najveća ikada pronađena u
Rimu u koju se ulazilo sa spoljašnje strane termi. Terme su se koristile sve do šestog veka kada
je ceo kompleks bio nasilno zauzet od strane Ostrogota.
termecaracalla Rome.jpg


Od 16. veka u termama su sprovedene iskopine prema zahtevu pape Paola III, kada su iskopane brojne famozne skulpture, među kojima je poznato poprsje Belvedere, odneto u muzej Vatikana. Poprsje je ubrzo postalo predmet studija i divljenja od strane najvećih tadašnjih umetnika kao što
su Mikelanđelo i Rafael.
 

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175
3-mezopotamijske-umjetnosti-46-728.jpg

Babilon je drevni grad u Mezopotamiji, blizu savremenog grada Al Hillah u Iraku. Babilon je
bio glavni grad Babilonije. Ime potiče od akadske reči Babilu, što znači "božja kapija", a koja
je bila prevod sumerskog imena Kadingirra.
Grad je bio na reci Eufrat, podeljen jednako na obe strane rijeke i sa strmnim nasipima da bi
se zadržale sezonske poplave. U narednim godinama Babilon je rastao u veličini i raskoši,
ali je takođe postao podložan Asiriji. Grad se pobunio protiv asirske vladavine u doba Mušezib-Marduka i ponovo u doba Šamaš-šum-ukina, ali je oba puta bio pod opsadom i ponovo osvojen,
prvi put od strane Sanheriba i drugi put od strane Asurbanipala.
 

Poli46

Legenda
Moderator
Poruka
56.175
Kailash Temple, Ellora Caves, India

Gradnja na Ellori proučava se još od britanske kolonijalne vladavine. Međutim, stilovi i
preklapanja između budističkih, hinduističkih i jainskih špilja otežali su postizanje dogovora
u vezi s kronologijom njihove izgradnje. Sporovi se uglavnom tiču: jedno je da li su prvo
isklesane budističke ili hinduističke špilje, a drugo, relativno datiranje špilja unutar određene
tradicije. Rasprostranjeni konsenzus temelji se na uspoređivanju stilova rezbarenja na Ellori
s drugim špiljskim hramovima u regiji Deccan koji su datirani, tekstualnim zapisima različitih
dinastija i epigrafskim dokazima pronađenim na raznim arheološkim nalazištima u blizini
Ellore i drugdje u Maharashtri, Madhya Pradesh i Karnataka. Geri Hockfield Malandra i ostali
učenjaci su naveli da su špilje Ellora imale tri važna razdoblja izgradnje: rano hinduističko
razdoblje (~ 550 do 600 CE), budistička faza (~ 600 do 730 CE) i kasnija hinduistička i
jain faza (~ 730 do 950 CE).


Najstarije špilje su možda izgrađene za vrijeme dinastije Traikutakas i Vakataka , a potonja
je poznata po sponzorstvu špilja Ajanta. Međutim, smatra se da je vjerojatno da su neki od
najranijih špilja, kao što je Cave 29 (Hindu), izgrađene su od strane Shiva -inspired Kalachuri
dinastije, dok su budističke špilje sagradile Chalukya dinastije. Kasnije hinduističke i rane
špilje Jaine izgradila je dinastija Rashtrakuta , dok je poslednje Jaine pećine sagradila
dinastija Yadava , koja je takođe sponzorisala druge hramove Jaina špilje
 
Poruka
5.265
ARHITEKTURA ANTIČKE GRČKE




Zapadna fasada Partenona


Južna fasada Partenona. U prednjem planu slike vide se rekonstruisani mermernicrepovi koji se nalaze na drvenim nosačima


Delimična rekonstrukcija Pergamskog oltara u muzeju Pergamona


Rekonstruisana stoja agore u Atini



Propilon iz Pergamona



Pogled na raster grada u Olintu

Arhitektura antičke Grčke je izrasla iz starijih kultura (maloazijske i mikenske) i razvijala se od 7. do 5. veka p. n. e. ka velikom savršenstvu iz privrednih i socijalnog, kao i kulturnih predduslova i izrasla iznad svoje upotrebne osnove kao stvarna umetnost koja je uticala na opšta stremljenja u svetskom razvoju umetnosti.
Arhitektura koja je nastajala u ranom periodu u vreme Mikenske Grčke (1200. godine p. n. e.) sve do 7. veka p. n. e. kada se gradski život razvio da bi javna zgrada mogla biti podignuta. Većina tih arhaiskih građevina bila je od drveta ili blata ili gline ništa se nije očuvalo i većina naših informacija se sastoji od očuvanih objekata u antičkoj arhitekturi jer su Rimljani kopirali antičke uzore i od pisanih izvora kao Vitruvijevih iz 1. veka. Arhitektura, kao i slika i skulptura nije bila priznavana za umetnost i arhitekta se smatrao za zanatliju i njihova imena nisu poznata pred 5. vekom p. n. e. Poznati arhitekta koji je projektovao Partenon bio je zapostavljen iako bismo ga danas smatrali genijem. Standardne forme grčkih javnih zgrada su poznati iz očuvanih oblika kao što je Partenon i iz rimskih izvora koji su delom kopirali grčku arhitekturu kakav je Panteon u Rimu. Zgrada je bila jedan pravougaonikili kvadrat koji je rađen u krečnjaku kojeg je u Grčkoj u izobilju dok je gradnja od mermera zavisila od uvoza sa ostrva kao Paros i upotrebljavan je uglavnom za vajarsku dekoraciji hramova.

Hram je postao glavni nosilac stilsog procesa. Hram je građevina podignuta u čast nekog božanstva odnosno za kultne svrhe posvećene tom božanstvu za obično stvarne ili kultne žrtve. Grčki hram nije služio kao sastajalište za vernike i više je postao skulptura nego stvarna arhitektura koja je primerena čoveku za razliku od umetnosti u rimskoj i hrišćanskoj arhitekturi u čijim se hramovima sastaju vernici.

Hram predstavlja jedan od najznačajnijih zadataka oblikovanja čitavog razdoblja grčke arhitekture i umetnosti uopšte. Unutar hrama su se nalazili skulpture i votivni pokloni. Temelji su se pravili od kamena a sama zgrada je od nepečene opeke i drva i obložena slikama dekorisanim pločama iz pečene gline. U početku se upotrebljavao drveni građevinski materijal a kasnije kamen u prvom redu krečnjak jer je a i mermer koji je dopreman i bilo je teško dopremiti velike komade mermera brodovima. Hram ima naos — svetilište i pronaos — pretprostor ponekad i opsidonom. Ima nekoliko vrsta hramova koje razlikujemo u grčkoj arhitekturi. U 9. veku nastaje „templum in anis“ koji je imao naos i u pročelju dva stupa koja su stvarala pretprostor, iz toga oblika se razvija prostil koji ima predvorije sa redom stubova na pročelju zgrade i amfiprostil koji ima ovakve stupove na oba dve kraće strane hrama. Od 8. veka razvija se tip hrama peripter ili monopteros koji ima stubove na sve četiri strane pravougaone osnove hrama i dipter ili dipteros koji ima dva reda stubova okolo cele zgrade.
Grčki arhitekti su stvorili oblike koji neki naznačavaju da su noseći i potporni dok su drugi poduprti i nošeni i na ovaj način nastaje jedna neobično nežna konstrukcija toga sastava.
Njena osnova je bila u kolonadi od stupova sa arhitravnim gredama i bremenima koji su nošeni stupovima. Celina je sastavljena iz elemenata kojima se ništa ne može oduzeti niti dodati a da se ta celina ne naruši. Ovaj princip traje kao u dorskom redu tako i u jonskom redu koji predstavljaju dva stila u razvoju grčke arhitekture. To je stil „potpore i bremena“ koji upotrebljava plafon od greda jer Grci nisu poznavali konstrukciju svodova. Posle klasičnog doba u 5. veku p. n. e. je nastalo stilsko popuštanje i doba helenizma kada u velikoj imperiji osnovanoj od strane Aleksandar Makedonskog Grčka postaje samo mala iako kulturno naprednija sredina čiji je deo ove imperije uticaj na evropsku arhitekturu bio divovski i on se direktno ili indirektno javlja sve do novijih vremena u hrišćanskoj umetnosti antike, renesansi, klasicizmu i istorizmu.

Dorski stil
Dorski red preovlađuje u kontinentalnoj Grčkoj, Velikoj Grčkoj i na Siciliji. On je karakterisan stubom u ovoj arhitekturi sa odgovarajućim kapitelom. On je oslonjen na stilobad, diže se čvrst i snažan i uži je pri vrhu nego u osnovi sa čistim žljebovima- kanelurama kojim je izbrazdan. Završava se kapitelom koji se sastoji od ehinusa- u vidu nekog lastučića i abakusa na kojem leže pravougaone arhitravne grede čiji sastavi se nalaze u osnovi stupova. Iznad arhitrava je friz na kojem se nalaze ukrasi od triglifa i metopa koji se smenjuju i iznad njih se nalazi venac. Zabat je ukračen timpanonom- trouglastim elementom koji je ispunjen skulpturalnim prikazima. Šest najpoznatijih dorskih hramova su u Selinuntu, Posejdonov hram, u Paestrumu Dimitrov hram u Paestrumu, ruševine hrama u Agrigendu, Zeusov Hram u Olimpiji, Tezejon u Ateni, Partenon na atinskoj akropolji i Apolonov hram u Figaliji.

Jonski stil
Jonski red preovladava u Joniji u istočnom delu Egejskog mora i donekle je redak na zapadu Grčke. Stub jonskog reda leži na ukrašenoj okrugloj stopi, vitkiji je od dorskog stupa i ima 24 kanelure, nosi kapitel koji ima fasciju sa simetričnim volutama i ehinus jajastu kimu.[3] Stupovi nose arhitravne grede i friz ukračen triglifima i metopama. Najpoznatiji su Filipejon u Olimpiji, Hram Atene Nike, Erehtejon na atinskom akropolju i Artemezijon u Efesu.

Korintski stil


Korintski red na Panteonu u Rimu.
Korintski red je u stvari jedna varijanta jonskog reda i baza mu je kao u jonskog stuba a kapitel je sastavljen od stilizovanog lišća biljke akantusa i voluta na svakom uglu kapitela. Najpoznatijisu Olimpejon u Ateni, hram Lambrandi u Maloj Aziji i hramovi kružnog oblika u Delfima i Epidaurusu.
U rimskoj arhitekturi ovakav stub je kombinovan sa jonskim stupom i takova kombinacija ovih stilova se naziva kompozitni kapitel.

Grčka pozorišta
U arhitekturi koja se intenzivno razvija na celom grčkom području u 4. veku p. n. e. pojavili su se novi oblici od kojih je najznačajnije pozorište. Njegov oblik je određen postepenim rauvojem dramske umetnosti. U početku su se pozorišta gradili od drva a kasnije i od kamena.[3] Koristio se pad uzvišenja da bi se na njemu postavili redovi za gledaoce a na proplanku se formira u polukružnom ili kružnom obliku orhestra koja je odvojema od scene koja se nalazi iza nje. Najznačajnija pozorišta u grčkoj arhitekturi su Dionisovo pozorište u Ateni na obroncima akropolja, pozorište u Delfima, zatim i Epidaurusu i Sirakuzi.

Atinski akropolj
Akropolj je utvrđeno naselje na uzvišici, a i najpoznatiji atinski akropolj. Njegovi zidovi potiču još iz mikenskog doba. Posle ratova sa Persijom tu su podignuti Partenon i Erehtejon od kojih prvi predstavlja najveći doprinos iz ostvarenja arhitekture hramova. Na akropolju se nalazi monumantalni ulaz Propileji, Kao i Odeon u kome su se održavale muzičke priredbe. Odeon je iz polovine 2. veka p. n. e. i podigao ga je Herodes Antikus kao i Dionisovo pozorište, Stoa- zgrada sa jednim dugim nizom uz koji se nalazi red stubova i drugi manje značajni objekti

Odakle ti literatura?
 

Lancier

Iskusan
Moderator
Poruka
5.945
Ovo što sam naveo su opšte informativne stvari vezano za antičku arhitekturu, ovo je konkretno skinuto sa wikipedije. Sasvim prihvatljiv izvor za osnovno upoznavanje sa temom.
Za istraživnje malo ozbiljnije, možeš se služiti sledećim knjigama:
Arhitektura starog veka - Aleksandar Deroko
Arhitektura starog veka - Bogdan Nestorović
Takođe mnoga izdanja koja se odnose na Istoriju umetnosti obrađuju ovu temu npr. Istorija umetnosti od Jansena itd....
 

Top
  Blokirali ste reklame
Dragi prijatelju, nemojte da blokirate reklame - isključite Ad Blocker na Forumu, jer će tako mesto vaših susreta na Krstarici ostati besplatno za korišćenje.