Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13) - Blogovi - Forum Krstarice
Prikaži RSS

osveta 1912

Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)

Oceni ovaj blog
Poreklo Arbanasa (12)

Zvanično pismo bila im je ćirilica


To se događalo u 14. i 15. veku i u Albaniji i izvan nje
Osnivanjem latinskog carstva na tlu Vizantije, Arbanasi su bili pod epirskim despotom, docnije carem. To je vreme kada su arbanaška plemena bila u prijateljstvu sa Kraljevinom Srbijom. Tada je u Kroji kao arbanaškom centru bio gospodar Dimitrije Progonović, koji je bio oženjen Komninom, ćerkom kralja Stevana Prvovenčanog. Njegovo ime kao i prezime ukazuju da je još tada bilo jačeg stapanja Arbanasa sa Srbima. Svakako što su još od Bodina bili ili pod vlašću, ili pod uticajem Srba. U to vreme starešine Arbanasa oslanjale su se na organizovanu i moćnu srpsku državu.


Pismo iz Mletaka

Do pomire kralja Milutina dolazi 1299. godine sa Vizantijom i njegovom ženidbom sa Simonidom prekinuta je politika pomaganja Anžujaca u borbi za osvajanje Vizantije, koju je započeo bio kralj Uroš, i okrenuo se protiv njih, te je osvojio deo Albanije. Tada je Albaniju uneo u svoju titulu kao teritoriju svoje kraljevine, što pokazuje pismo Mletačke republike od 10. maja 1309. godine kralju Milutinu, u kojem ga oslovljavaju kao "serviae, chelniac, hum, diocliae ac albaniaer regi"...

Pokušaj kralja Milutina da srpskoj državi priključi celu Albaniju, ostvario je kralj, a kasnije car Dušan Silni od 1343. do 1348. godine, jedino su primorski gradovi ostali pod franačkom vlašću. Arbanasi su rado prihvatili Dušanovu vlast, jer je među njima bilo Srba, a neke plemenske starešine su bile donekle posrbljene. Veliki broj starešina u borbi i od Vizantije i od Franaka oslanjalo se na Srbiju, te su Dušanovu vlast smatrali kao oslobođenje.

Car Dušan je u osvojenim albanskim krajevima i ostalim tuđim oblastima nije vršio nikakav pritisak na domaću vlastelu, niti na narod. Zbog toga kada je car Dušan ratovao u Epiru i Tesaliji, Arbanasi su mu činili mnoge usluge, odano se uključujući u Dušanovu osvajačku vojsku. Car Dušan ih je zbog toga nagrađivao.

Mnogim odanim arbanaškim oblastima, tj. njihovim glavarima dao je na upravu veće oblasti na osvojenoj teritoriji, pomagao je iseljavanje Arbanasa u osvojeni Epir, nad kojim je dao vrhovnu upravu svome polubratu Simeonu-Siniši. Tako ranijom manjom seobom Arbanasa u Epir 1325. godine, i ovom masovnijem pod Dušanom, počinje albanizacija Epira. Još od Dušanovog doba pa do pada svih albanskih oblasti u tursko ropstvo krajem 15. veka, srpski jezik i ćirilica bili su službeni jezik i pismo u kancelarijama svih albanskih glavara - i u Albaniji i van nje.

Posle smrti cara Dušana, severna Albanija je bila jedno vreme pod Balšićima, a u ostalimdelovima su se isticali borbom za osamostaljenje domaćih arbanaških glavara. Naročito se istakao Karlo Topija, protivnik i Balšića i Franaka, koje je uspeo da pobedi i istera iz Drača i Albanije.

Najezdom Turaka, nemoći da brane arbanaški poglavari su predali Mletačkoj republici utvrđene primorske gradove: Drač 1392. Lješ 1393; Skadar 1396. godine, da ih ona brani, a aoni su nastavili borbu iz svojih nepristupačnih planinskih klanaca. U toj borbi se proslavio kao najveći junak albanske istorije Đorđe Kastriot-Skenderbeg.

Maloletnog Đorđa je otac, Ivan, dao Turcima kao taoca. Turci su ga pomuslimanili i poturčili. Međutim, uspeo je da pobegne u Albaniju, za vreme srpsko-ugarskog rata protiv Turaka 1443. godine. Skenderbeg je osvojio Kroju od Turaka, vratio se hrišćanskoj, svojoj pravoslavnoj veri i započeo borbu protiv Turaka. Snažno je odbijao svaki turski napad, pa i onaj napad kada je sultan Murat drugi poveo vojsku protiv njega morao je da napusti opsadu Kroje 1460. godine. pa ni slavni Mehmed osvajač, osvajač Carigrada, Vizantije i Srbije i Bosne dva puta nije uspeo da savlada Sekenderbega u njegovim nepristupačnim klancima 1446. i 1448. godine.


Hrabri Kastriot

Tek posle Skenderbegove smrti 1468. godine Turci su uspeli da zauzmu deo albanske zemlje koji je on branio, u isto vreme drgi deo je zauzela Mletačka republika krajem 15. veka, pa je od tada sve do 1912. godine, cela Albanija ostala pod turskom vlašću kada je srpska i crnogorska vojska proterala turke sa Balkana. Đurađ

Kastriot zvani Skenderbeg kako u srpskim tako i u latinskim i italijanski poveljama, bio je ne samo srpskog porekla, već je, kako u memoarima Despota Musakija stoji: "Jer je u Arbaniji bio ušao Skenderbeg čovek valjan i od prirode Srbin, čije su vrline bile takve, da je bio poštovan ne samo od Arbanasa, već i od svakog drugog naroda:"Skenderbegov deda Pavle Kastriot, bio je gospodar jednog malog dela u Maći u kojoj žive Miriditi.

Njegov sin Ivan Kastriot, istakao se u borbi protiv Turaka, sa svojih 2.000 konjanika, pa je dobio i mletačko i dubrovačko građanstvo. U svojoj oblasti je imao i katoličke sveštenike i opatije, ali je u isto vreme bio darežljiv i prema manastiru Hilandaru u kome je sahranjen on i jedan od njegovih sinova koji su se zvali Staniša, Repoš, Konstatin i Đurađ kako se vidi iz njihovih povelja manastiru Hilandaru.

Najstariji Staniša i najmlađi Đurađ, kao i njihov otac dobili su od Dubrovnika pravo građanstva. Đurađ, odnosno Skenderbeg, u dva maha je dobio od Mlečana povlastice i građansko pravo, u to vreme je bio glavna ličnost u savezu velikaša u Arbaniji za borbu protiv Osmanlija.



Poreklo Arbanasa (13)

Skender beg je bio Srbin pravoslavac



U severoj Albaniji živeli su i Arbanasi i Srbi

U tesnoj vezi i saradnji sa despotom Đurađem Brankovićem, koji je imao veliki uticaj na Skenderbega, zaratio protiv Mlečana sa svom arbanaškom vlastelom od Skadra do Drača. Posredovao je da se izmire isti ti često zavađeni arbanaški velikaši, a 1453. godine, zajedno sa srpskim kraljem u Bosni Stefanom Tomašem, ponudio se da posreduje za mir između srpske despotovine i Mletačke republike.

Sve ovo pokazuje, da je Skenderbeg bio Srbin i jasno se vidi da je bio pravoslavne vere. Takođe se vidi da je stanovništvo severne Albanije imalo deo čistih Srba, a deo Arbanasa sa Srbima. Turci su dobro znali ko će biti taj ko će prvi primiti islam, a dokaz za to je i to što je skoro dve trećine Arbanasa primilo islam, najviše u srednjoj Albaniji, a najmanje u primorskim, latinskim gradovima. Prvo je to učinila skoro sva vlastela i imućniji, kako bi sačuvali svoje posede i istovremeno stekli povlastice, koje su muslimani imali u turskom carstvu, čineći s Turcima privilegovani stalež.

Oni siromašni primili su islam jer su od Turske dobijali hrišćansku zemlju i posede. Arbanasi koji su primili islam istakli su se kao verni branioci islama i turskog carstva, a protivnici hrišćana. Takvi su dobijali položaje u lokalnim upravama turskih sandžaka na tlu Albanije, i van nje, naročito u Staroj Srbiji i Grčkoj.

Iz izloženog da se zaključiti da od nestanka Ilira iz istorije i pojave Arbanasa, postoji jaz od oko osam vekova, čemu treba dodati približno isti period do vaskrsa Ilira, otelotvorenim u Arbanasima, kao proizvod nagađanja filologa dobro obučenim u nemačkim školama. Iz svega do sada rečenog može se zaključiti a albanski problem nije ni etnički, ni nacionalni, već prevashodno politički, kulturni i socijalni.

Mada albanska nauka, u čijim se redovima svakako nalaze nadareni istraživači, i koja u romantičarskom poletu koji raskošno obogaćuje etatistička privola, bezrezervno deklariše do sada naučno nedokazani i po svoj prilici nedokazivi kontinuitet od Ilira do današnjih Arbanasa, nanela je sebi štetu kako sebi kao nauci tako i svim Arbanasima.

Najkarakterističniji podaci iz vizantijskih izvora o Arbanasima da se oni odnose na oblasti koje su izvan današnjih predela Srbije i Crne Gore. Do kraja 13. veka vizantijski izvori govore o Arbanasima u oblasti srednjevekovnog Arbanova koja je obuhvatala brdovite krajeve u današnjoj Albaniji, zapadno od Ohrida i Debra do zaleđa Drača, a od reke Mati na severu do reke Škumbre na jugu, prelazeći prema jugoistoku do gornjeg toka reke Devoli.

Od kraja 13. ili početkom 14. veka počinje dijaspora Albanaca u više pravaca: oni se sa jedne strane spuštaju u krajeve na obali Jadranskog i Jonskog mora, a sa druge na krajevima kontinentalne Grčke - Tesalija, Epir, Etolija i Peloponez - u čijoj poznoj srednjovekovnoj istoriji imaju značajno mesto. Ako se posmatraju vesti vizantijskih izvora o Arbanasima u razmaku od sredine 11. veka, kada daju prve podatke o njima, pa do početka druge polovine 15. veka, kada prestaje vizantijska istoriografija, može se uočiti jedna važna karakteristika.

Vizantijski pisci, kako istoričari tako i hroničari, opisuju Arbanase kao nomadske stočare koji žive izvan gradova. Preko leta napasaju stada na planinskim pašnjacima, a zimi se sa njima spuštaju u toplije ravničarske krajeve. Sa ovakvim opisom njihovog načina života slažu se i vesti nekih zapadnih izvora. Valja istaći da je od prvih trajnih dodira Slovena i starosedelaca na Balkanu do prvih vesti o Arbanasima u srpskim izvorima proteklo preko 500 godina.

Ono što upravo zabrinjava, jeste da pri vrednovanju građe, albanski naučnici ne izvode zaključke na osnovu njene kritičke obrade i interpretacije, već tu građu uklapaju u određene, proklamovane, jedinstvene stavove, u jedan zbilja zvaničan stav kojim se činjenice objašnjavaju na unapred određen način.

Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na Facebook Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na Google Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na My Yahoo! Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na Live Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na MySpace Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na Twitter Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na Digg Pošalji "Pavle M. Dzeletović Ivanov - Poreklo Arbanasa (12-13)" na del.icio.us

Ažurirano 04.12.2010. u 14:07, autor: osveta 1912

Kategorije
Poreklo Arbanasa

Komentari