Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke
Prikazujem rezultate 1 do 20 od 20

Tema: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

  1. #1
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Car Lazar je naš

    Dijana DIMITROVSKA | 09. decembar 2008. 19:49

    U Grblju se vekovima prenosi predanje da se slavni velikaš rodio baš u tom, najsrpskijem delu Crne Gore. Prezime Hrebeljanović treba da glasi - Grbljanović

    CAR Lazar se rodio u Pobrđu, U Grblju. To je deo današnje Crne Gore, koji je kroz istoriju bio najbuntovniji, najpravoslavniji i najsrpskiji. Pošto je rođen u Grblju, on je Grbljanović, ne Hrebeljanović, kako su neki greškom izgovarali i pisali.

    Ovo svako dete u Grblju zna. Naučilo je od svojih očeva, a oni od svojih... I, tako - vekovima. Kao sveta tajna prenosilo se predanje s kolena na koleno. Vekovi ga nisu umanjili. I danas živi, a deca recituju: Ovo sunce iznad Grblja što čarobnu svetlost stvara, obasjava slavno mesto, postojbinu car Lazara!

    - Svi smo mi kao deca slušali priče i legende o caru Lazaru, osnova je ista samo ima nekoliko varijanti - veli istoričar Vasko Kostić, koji je decenijama istraživao i sakupljao mitove i legende Grbljana.
    Legenda ide ovako: Car Dušan imao je sestru, koja je može biti imala govornu manu. Po drugima bila je ružna, pa su je nazvali Ruža, po trećima - grbava.
    - A, može biti da je imala samo dug jezik, što je u to vreme smatrano govornom manom - ubacuje novu mogućnost Kostić.

    Jednom prilikom, kada su Grbljani, inače poverenici srpskog dvora, bili u poseti caru Dušanu, ovaj im dade pomenutu Ružu da je povedu u - nepoznato. Možda i pogube. Jedan Grbljanin, međutim, videvši da je ona pametna, a još i carskoga roda, reši da je uzme za svog mlađeg sina. Beše to knez, možda Milojko. Tako i bi...

    Prošle su godine, rodio se Lazar, i jednog dana silni Dušan, na povratku iz Dubrovnika, svrati u manastir Podlastvu. Tu su mu pripremili ručak, a on, pošto je okusio jelo koje mu je u mladosti samo sestra spremala, zatraži da dovedu onoga ko ga je kuvao. Brat i sestra odmah su se prepoznali, i kada je car čuo da ona ima sina, Lazara, reši da ga povede na srpski dvor.

    - Pošto je sin na Grblju sve i svja - veli Kostić - otac malog Lazara toliko je molio i preklinjao da su morali da ga ubiju, na mestu gde izvire mali izvor, blizu manastira Podlastve. To mesto i danas se zove Pizdina voda, zbog toga što je mnogo kukao.

    Tako je Lazar odrastao na dvoru dok nije postao knez.

    - I našoj deci prenosimo ovu legendu, koja je za nas više od toga. Jer, mi znamo da je Grbljanović naš, Grbljanin. Zašto bi se to, inače, tako uporno prenosilo kroz vekove? Istorija nije dala da tako bude zapisano, ali, ipak, živi kroz usmenu književnost - razmišlja Ivan Knežević, slikar i nastavnik likovne kulture, dok nam pokazuje oltarska vrata u crkvi svetog Jovana u Pobrđu, koja je on živopisao.
    Na jednima je sveti car Lazar kako u rukama drži crkvu Podlastva, najveću svetinju Grbljana. Nad njim piše: Lazar Grbljanović.

    Slavni Grbalj ne imaše svog pesnika da opeva i ovekoveči svoju istoriju i junake. Istoričari se ne hvataju u koštac sa ovom legendom. A, crkva - ćuti.

    - Nikome ne odgovara činjenica da je car Lazar odavde - veli Knežević. - Srbija bi volela da svi njeni istorijski likovi budu u njenim granicama.
    A, Vasko Kostić veli:
    - Kada sam Amfilohija jednom prilikom ispravio da „nije Hrebeljanović, nego Grbljanović“, on mi je odgovorio: To je isto. Nije isto - kazao sam. Pa, i Njegoš kaže Grbljanović.
    U crkvi svetog Jovana na Pobrđu, koja ima tri oltara, paroh donjogrbaljski Jovan Rajak nam reče:
    - Od vremena kneza Lazara Grbljanovića do današnjih dana ovde muška deca često nose ime Lazar. Otuda i velika rasprostranjenost prezimena Lazarević. Oni su najčuvenije bokeljsko bratstvo, dali su mnogo junaka, kneževa i prvog i poslednjeg guvernadura čitavog Grblja.

    Nažalost, otac Jovan danas više sahranjuje nego što krštava. Godišnje ima tek dvadesetak krštenja. Ali, mnoga od muške dece i sada ponesu ime Lazar...
    Grbalj, inače, ima 62 crkve, tri „živa“ manastira i još pet u tragovima, nekoliko crkava (među njima i ona u Krimovici iz šestog veka, sa očuvanim mozaikom). Sve to smešteno je na 95 kvadratnih kilometara, zbog čega Grbalj nazivaju i Svetom gorom.

    OD TUNELA DO TUNELA
    „OD tunela do tunela dvadeset je srpskih sela“, spevali su Grbljani u vreme ideje o crnogorskoj nezavisnosti, podsećajući na svoje poreklo.
    - Najteže nam pada što smo postali niko i ništa. A, oni su Crnogorci! Dobro, pa ko smo, onda, mi! To je naša zemlja, naši preci ginuli su za nju. Ma, nema veze, mi znamo ko smo. Mi smo deca cara Lazara - veli Ivan Knežević.

    UVEK VIĐENI POTOMCI
    IZ Grblja su i preci pesnika Branka Radičevića, Petronija Šišića, vojvode u prvom srpskom ustanku, Ferda Šišića akademika, Stevana Vukotića, koji je prvi od Južnih Slovena na ruskom brodu oplovio Zemljinu kuglu (1823- 1826), 30 godina pre slavnog moreplovca Iva Vizina iz Prčnja.

    CAR LAZAR JE NAŠ
    Poslednji put ažurirao/la Kazarski : 20.11.2010. u 20:25



  2. #2
    Buduća legenda Thanatos (avatar)
    Učlanjen
    15.08.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    vreba iz mraka...
    Poruke
    9.610
    Reputaciona moć
    264

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio Kazarski Pogledaj poruku
    mislite knez...

    Ja bih vam vala dao besplatno da ga uzmete i još bi' vam platio...

  3. #3
    Elita
    Učlanjen
    01.06.2007.
    Pol
    muški
    Lokacija
    "...pa ipak, nisam video da je duši negde tako slatko kao ovde”
    Poruke
    5.437
    Reputaciona moć
    141

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Jos bre niki ne zna okle je knez Lazar i njegovi (zna se samo da je rodjen u Prilepcu) i nece se verovatno nikada ni saznati...ali se zato zna da je Sveta Marovic iz Grblja

  4. #4
    Elita
    Učlanjen
    01.06.2007.
    Pol
    muški
    Lokacija
    "...pa ipak, nisam video da je duši negde tako slatko kao ovde”
    Poruke
    5.437
    Reputaciona moć
    141

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Ovde neko brise poruke...a bili smo na samoj ivici da razresimo odakle je zapravo knez Lazar poreklom...

  5. #5
    Legenda Rechke (avatar)
    Učlanjen
    15.05.2008.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Gradac Moravski
    Poruke
    11.658
    Reputaciona moć
    280

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio minos Pogledaj poruku
    Ovde neko brise poruke...a bili smo na samoj ivici da razresimo odakle je zapravo knez Lazar poreklom...
    ja brišem poruke jer su bile obično spamovanje i prepucavanje, bez ikakve veze sa temom. Držite se teme i pravilnika i poruke neće bitit brisane niti će neko biti sankcionisan. U porukama koje sam obrisao nije bilo ni reči o onome o čemu bi trebalo da se diskutuje na ovoj temi
    Βασιλεὺς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων

    Zatucani klerofašista!

  6. #6
    Primećen član dadel (avatar)
    Učlanjen
    19.08.2006.
    Pol
    muški
    Lokacija
    U Becu
    Poruke
    980
    Tekstova u blogu
    2
    Reputaciona moć
    40

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Knezevica ima i u okolini bjeljine, / Selo Popovo /ali oni kazu da vode poreklo od Kneza Ive od Semberije.

  7. #7
    Ističe se
    Učlanjen
    23.04.2006.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Cetinje
    Poruke
    2.815
    Tekstova u blogu
    2
    Reputaciona moć
    63

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio Kazarski Pogledaj poruku
    Car Lazar je naš

    Dijana DIMITROVSKA | 09. decembar 2008. 19:49

    U Grblju se vekovima prenosi predanje da se slavni velikaš rodio baš u tom, najsrpskijem delu Crne Gore. Prezime Hrebeljanović treba da glasi - Grbljanović

    CAR Lazar se rodio u Pobrđu, U Grblju. To je deo današnje Crne Gore, koji je kroz istoriju bio najbuntovniji, najpravoslavniji i najsrpskiji. Pošto je rođen u Grblju, on je Grbljanović, ne Hrebeljanović, kako su neki greškom izgovarali i pisali.

    Ovo svako dete u Grblju zna. Naučilo je od svojih očeva, a oni od svojih... I, tako - vekovima. Kao sveta tajna prenosilo se predanje s kolena na koleno. Vekovi ga nisu umanjili. I danas živi, a deca recituju: Ovo sunce iznad Grblja što čarobnu svetlost stvara, obasjava slavno mesto, postojbinu car Lazara!

    - Svi smo mi kao deca slušali priče i legende o caru Lazaru, osnova je ista samo ima nekoliko varijanti - veli istoričar Vasko Kostić, koji je decenijama istraživao i sakupljao mitove i legende Grbljana.
    Legenda ide ovako: Car Dušan imao je sestru, koja je može biti imala govornu manu. Po drugima bila je ružna, pa su je nazvali Ruža, po trećima - grbava.
    - A, može biti da je imala samo dug jezik, što je u to vreme smatrano govornom manom - ubacuje novu mogućnost Kostić.

    Jednom prilikom, kada su Grbljani, inače poverenici srpskog dvora, bili u poseti caru Dušanu, ovaj im dade pomenutu Ružu da je povedu u - nepoznato. Možda i pogube. Jedan Grbljanin, međutim, videvši da je ona pametna, a još i carskoga roda, reši da je uzme za svog mlađeg sina. Beše to knez, možda Milojko. Tako i bi...

    Prošle su godine, rodio se Lazar, i jednog dana silni Dušan, na povratku iz Dubrovnika, svrati u manastir Podlastvu. Tu su mu pripremili ručak, a on, pošto je okusio jelo koje mu je u mladosti samo sestra spremala, zatraži da dovedu onoga ko ga je kuvao. Brat i sestra odmah su se prepoznali, i kada je car čuo da ona ima sina, Lazara, reši da ga povede na srpski dvor.

    - Pošto je sin na Grblju sve i svja - veli Kostić - otac malog Lazara toliko je molio i preklinjao da su morali da ga ubiju, na mestu gde izvire mali izvor, blizu manastira Podlastve. To mesto i danas se zove Pizdina voda, zbog toga što je mnogo kukao.

    Tako je Lazar odrastao na dvoru dok nije postao knez.

    - I našoj deci prenosimo ovu legendu, koja je za nas više od toga. Jer, mi znamo da je Grbljanović naš, Grbljanin. Zašto bi se to, inače, tako uporno prenosilo kroz vekove? Istorija nije dala da tako bude zapisano, ali, ipak, živi kroz usmenu književnost - razmišlja Ivan Knežević, slikar i nastavnik likovne kulture, dok nam pokazuje oltarska vrata u crkvi svetog Jovana u Pobrđu, koja je on živopisao.
    Na jednima je sveti car Lazar kako u rukama drži crkvu Podlastva, najveću svetinju Grbljana. Nad njim piše: Lazar Grbljanović.

    Slavni Grbalj ne imaše svog pesnika da opeva i ovekoveči svoju istoriju i junake. Istoričari se ne hvataju u koštac sa ovom legendom. A, crkva - ćuti.

    - Nikome ne odgovara činjenica da je car Lazar odavde - veli Knežević. - Srbija bi volela da svi njeni istorijski likovi budu u njenim granicama.
    A, Vasko Kostić veli:
    - Kada sam Amfilohija jednom prilikom ispravio da „nije Hrebeljanović, nego Grbljanović“, on mi je odgovorio: To je isto. Nije isto - kazao sam. Pa, i Njegoš kaže Grbljanović.
    U crkvi svetog Jovana na Pobrđu, koja ima tri oltara, paroh donjogrbaljski Jovan Rajak nam reče:
    - Od vremena kneza Lazara Grbljanovića do današnjih dana ovde muška deca često nose ime Lazar. Otuda i velika rasprostranjenost prezimena Lazarević. Oni su najčuvenije bokeljsko bratstvo, dali su mnogo junaka, kneževa i prvog i poslednjeg guvernadura čitavog Grblja.

    Nažalost, otac Jovan danas više sahranjuje nego što krštava. Godišnje ima tek dvadesetak krštenja. Ali, mnoga od muške dece i sada ponesu ime Lazar...
    Grbalj, inače, ima 62 crkve, tri „živa“ manastira i još pet u tragovima, nekoliko crkava (među njima i ona u Krimovici iz šestog veka, sa očuvanim mozaikom). Sve to smešteno je na 95 kvadratnih kilometara, zbog čega Grbalj nazivaju i Svetom gorom.

    OD TUNELA DO TUNELA
    „OD tunela do tunela dvadeset je srpskih sela“, spevali su Grbljani u vreme ideje o crnogorskoj nezavisnosti, podsećajući na svoje poreklo.
    - Najteže nam pada što smo postali niko i ništa. A, oni su Crnogorci! Dobro, pa ko smo, onda, mi! To je naša zemlja, naši preci ginuli su za nju. Ma, nema veze, mi znamo ko smo. Mi smo deca cara Lazara - veli Ivan Knežević.

    UVEK VIĐENI POTOMCI
    IZ Grblja su i preci pesnika Branka Radičevića, Petronija Šišića, vojvode u prvom srpskom ustanku, Ferda Šišića akademika, Stevana Vukotića, koji je prvi od Južnih Slovena na ruskom brodu oplovio Zemljinu kuglu (1823- 1826), 30 godina pre slavnog moreplovca Iva Vizina iz Prčnja.

    CAR LAZAR JE NAŠ
    Kazarski, ako je car Grbljanović iz Grblja, znači li to da je Vojislav Koštunica porijeklo sa Košćela kod Cetinja? I da li to znači da je Toma Nikolić iz Nikopolja (Nikopolis)?

  8. #8
    Zaslužan član Slaven777 (avatar)
    Učlanjen
    29.09.2007.
    Pol
    muški
    Poruke
    20.953
    Reputaciona moć
    296

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Kazarski, ako je car Grbljanović iz Grblja, znači li to da je Vojislav Koštunica porijeklo sa Košćela kod Cetinja? I da li to znači da je Toma Nikolić iz Nikopolja (Nikopolis)?
    To su sve one etiološke lingvističke teorije. Inače...ti bi im se mogao priključiti. Ako si zaboravio, povezao si Obodrite sa kraljem Konstantinom Bodinom.

    Da je Lazar Hrebeljanović Grbljanin, čini mi se izvodi se iz lokalnog grbaljskog narodnog predanja; odnosno to piše Mavro Orbin, koji zapisuje mnogo elemenata iz predanja u svojem okolišju, hercegovačko-crnogorskim primorskim krajevima.
    švrakopis

  9. #9
    Ističe se
    Učlanjen
    23.04.2006.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Cetinje
    Poruke
    2.815
    Tekstova u blogu
    2
    Reputaciona moć
    63

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Ne izvodi se to iz nikakvopg predanja, već je to bajka iz druge polovine 19. vijeka.

  10. #10
    Zaslužan član Slaven777 (avatar)
    Učlanjen
    29.09.2007.
    Pol
    muški
    Poruke
    20.953
    Reputaciona moć
    296

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Ne izvodi se to iz nikakvopg predanja, već je to bajka iz druge polovine 19. vijeka.
    Pazi vrlo dobro što se tiče upotrebe pogrešne terminologije. Iako i bajke spadaju u epsku književnost, one nemaju pretjerane veze sa legendama istorijske tematike; zato što se uglavnom odvijaju u neodređeno vrijeme, neodređeno mjesto, sa izmišljenim likovima, i gotovo isključivo sadrže elemente natprirodnoga.

    Međutim, kao priča, ne spada niti u bajke, niti u basne, već spada u predanje jedan sasvim drugi oblik usmene književnosti.

    Takođe, pogotovo je nemoguće da je ta bajka skovana u XIX stoljeću (ako zastupaš tu tezu, možeš li identifikovati ko ju je skovao? U pitanju je vrijeme kada je sve već vrlo jasno i kada je Karadžić odavno završio sakupljanje i zapisivanje usmene književnosti; u drugoj polovini XIX stoljeća, više je nemoguće da identitet autora ostane 'neznani junak'), zato što bi to značilo da Mavro Orbin ima vremeplov, kojim bi otišao u vrijeme više od četvrt milenijuma poslije svoje smrti, da bi pokupio to predanje.
    švrakopis

  11. #11
    Ističe se
    Učlanjen
    23.04.2006.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Cetinje
    Poruke
    2.815
    Tekstova u blogu
    2
    Reputaciona moć
    63

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio Slaven777 Pogledaj poruku
    Takođe, pogotovo je nemoguće da je ta bajka skovana u XIX stoljeću (ako zastupaš tu tezu, možeš li identifikovati ko ju je skovao?
    Čitao sam te gluposti u nekoj knjizi koja je ili s kraja 19. ili s početka 20. vijeka.

    Ako je Lazar Grbljanović iz Grblja, onda je Toma Nikolić iz Nikopolja.

  12. #12
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    U Grblju aili i u Boki se zna vjekovima već da je Lazar Grbljanović odavde.Ta teza ne odgovara samo onima koji iz političkih razloga pokušavaju da zatru srpstvo u Crnoj Gori...mada doduše Boka do 1945 nije ni bila u stastavu Crne Gore. Petar II Petrović Njegoš je znao odakle je Lazar zato ga je na nekoliko mjesta u svojim djelima i nazvao Grbljanović.

    Vasko Kostić istoričar iz Boke je napisao knjigu Car Lazar Grbljanović objašnjavajući detaljno njegovo prijeklo pozivajući se na autentične zapise ali i crkvene i istorijske dokumnte koji vrlo realno potkrepljuju njegovu priču. U Grblju postoje ostaci crkvice posvećene Svetom Amosu slavi Cara Lazara kao i reljefni ostaci Karamana u manastiru na Miholjskoj Prevlaci koji je indetičan grbu na njegovoh odeždi koja i danas postoji i čuva se u Srbiji.

  13. #13
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Grbalj Između Budve na Istoku i Prevlake na Zapadu,
    zametak srpskog carstva

    NAJBUNTOVNIJI, NAJPRAVOSLAVNIJI,
    NAJSRPSKIJI - CARA LAZARA IZNJIHAO

    piše:
    Vasko Kostić

    Stari istoričari, uključujući Srbima nenaklonjenog Porfirogenita, imali su u vidu četiri skupine Srba. Među njima, najveći značaj u svakoj prilici pridavan je Južnim ili Primorskim Srbima. O njima se i najviše znalo zbog čestih dodira s mediteranskim narodima, od kojih su poprimali razne kulturne uticaje. Francuski putopisac iznalac Pjer Marž zaključuje: "Ova mala zemlja bijaše jezgro velikog srpsko carstva u srednjem vijeku... Stara Srbija se može uporediti sa voćem čije jezgro činjaše Crna Gora. Uz to moramo imati u vidu da je naziv Crna Gora potekao od planinskog masiva poviše Kotora i Grblja

    U carskom gradu Kotoru često se organizuju predavanja i naučni skupovi, organizuju se izložbe, objavljuju se naučni radovi o Boki iz vremena od prije i poslije srpske vladavine. Period srpske vladavine se nepošteno zaobilazi i prećutkuje sa ciljem da se sa proticanjem vremena potopi u dubine zaborava. Nije teško pogoditi čija je to dugoročna politika, ali je teško shvatiti što takvu politiku slijepo slijede i oni koji su dužni ili plaćeni da mladim generacijama objektivno prenose istinu.

    Veliko Dušanovo carstvo nije moglo nastati odjednom i iz ničega. To važi i za nemanjićku državu koja je prethodila carstvu. Ne postoji ono što nastaje iz ničega. Sve mora imati svoj zametak, klicu, embrion, početak iz čega izniče, razvija se i nadgrađuje. To jednako važi za biološke organizme i društvene sisteme, kao za građevine, gradove i države. Zametak izniče i razvija se tamo gdje ima pogodne uslove, odgovarajuću klimu, ne samo meteorološku nego i društvenu i duhovnu. Složena i, za ondašnje prilike, glomazna konstrukcija Dušanovog carstva stvarana je puna četiri stoljeća, od utemeljenja - u Grblju!" Da, upravo u Grblju! Nije ni šala, ni greška, iako to može izgledati neozbiljno, izazvati podsmjeh, a može biti i šokantno onima koji ovo prvi put sada čuju.

    Između Budve i Prevlake

    U ono daleko doba, neodvojivi od Grblja krilni obuhvati bili su Budva sa Paštrovićima na Istoku, i Prevlačko Svetilište sa Luštičkim poluostrvom na Zapadu. Grbalj je bio u središtu. Proširivanje je išlo dalje, prvo duž obala južno i sjeverozapadno pa prema unutrašnjosti.

    U novije vrijeme, oslobođena ideoloških stega, naglo se umnožava naučna literatura o starosti Srba.

    Ma kolika da je starost Srba, dok su oni bili nomadski narod nije im bila potrebna ni država, niti su znali za državne granice. Griješe autori koji govore o državama i kraljevstvima tih starih nomadskih naroda. To su bila plemena i savezi plemena. Kako su Srbi bili i ratnički narod, "posjedi" su im bili tamo gdje su se privremeno nalazili. Kada su se počeli baviti zemljoradnjom (prije mnogih drugih naroda) Srbi su imali svoje posjede, ali ne i druge osnovne atribute države. Nisu im bile čvrstvo definisane granice, zakoni i sve što čini državno uređenje. Vladari nisu imali stalne prestonice i utvrđene dvorce. To važi i za Vlastimira, Mutimira i Časlava. Profesor Risto Kovijanić je u "Kotorskim medaljonima" (1976.g.) zabilježio da za vrijeme Časlava Klonimirovića u H v. (dakle prije Nemanjića) Kotor pripada srpskoj državi. Naravno, Kovijanić nije mogao misliti samo na Kotor. Što je sa Grbljem i ostalom važnom okolinom Kotora?

    Prva država

    Stari istoričari, uključujući Srbima nenaklonjenog Porfirogenita, imali su u vidu četiri skupine Srba. Među njima, najveći značaj u svakoj prilici pridavan je Južnim ili Primorskim Srbima. O njima se i najviše znalo zbog čestih dodira sa mediteranskim narodima, od kojih su poprimali razne kulturne uticaje. Čuveni francuski putopisac i znalac Pjer Marž, opisujući (1912. g.) Crnu Goru, zabilježio je da su Srbi baš tu osnovali svoju prvu državu i od nje se širili prema unutrašnjosti Balkana. Pa zaključuje: Ova mala zemlja bijaše jezgro velikog Srpskog carstva u srednjem vijeku... Stara Srbija se može uporediti sa voćem čije jezgro činjaše Crna Gora. Uz to moramo imati u vidu da je naziv "Crna Gora" potekao od planinskog masiva poviše Kotora i Grblja.

  14. #14
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Rumunski istoričar svjetskog glasa Nikola Jorga objavio je zapaženu studiju (1922. g.) u kojoj je konstatovao: Organizacija Srpska počela je od strane Jadranskog mora, u Duklji, influencirana u svim odnosima života la-tinskog Zapada, ona se fiksirala i najzad konsolidovala u unutrašnjem predjelu Raške.
    Nepobitno grbaljsko poreklo
    cara Lazara Grbljanovića


    Nešto je moralo biti i jezgro Duklje. U malo kasnijoj studiji (1924. g.) Jorga je precizniji: Iz Kotora je formirano prvo kraljevstvo Srba... Uzet je samo jedan detalj iz ove studije čija cjelina pokazuje da Jorga nije pod Kotorom podrazumijevao samo tadašnje malo naselje nego i okolinu. Zna se da je u njoj najzna-čajniji bio Grbalj. Zbog prostranstva, prirodnog bogatstva i ljudskog (vojnog) potencijala, pitoma i plodna Župa sa lukama na otvorenom moru, bila je važnija od jednog zabačenog emporija. Župa je sinonim za Grbalj (po narodnoj pjesmi Srbalj). Za srpske velmože Jorga kaže: Novi naziv župana, starešina župa, kako izgleda, došavši sa Jadrana... zamijenio je naziv vojvoda.

    Prevlačko svetilište duhovni centar

    Prvi srpski vladar koji je uspostavio stalnu prestonicu sa utvrđenjem bio je Hromil Leget, sin Krešimirov. Za mjesto stolovanja odabrao je Prevlačko Svetilište u središtu njegovih posjeda. Ti posjedi, osim uže prevlačke okoline sa Luštičkim poluostrvom i Grbljem, obuhvatali su i Budvu sa Paštrovićima i zaleđem. Zatim Risan sa Krivošijama, Dračevicu (šire područje današnjeg Herceg-Novog), Travuniju (južna Hercegovina sa Konavlima) do Dubrovnika i još neke Dukljanske oblasti. Leget je na Prevlačkom Svetilištu podigao (980. g.) dvorac i tvrđavu (kaštel) gdje je sa svojom suprugom Lovicom ostao do smrti. Na Prevlačkom Svetilištu oboje su i sahranjeni.
    Rumunski istoričar Nikola Jorga je zapisao: "Organizacija srpska počela je od strane Jadranskog mora, u Duklji, influencirana u svim odnosima života latinskog Zapada, ona se fiksirala i, najzad konsolidovala u unutrašnjem predelu Raške"


    Dakle, na Prevlačkom Svetilištu je bila prva srpska prestonica i duhovni centar, pa su mu otud epiteti: prvo, slavno, sveto. I Legetovim posjedima u središtu je bio Grbalj. Ipak ni ovi posjedi još nisu imali sve atribute države.

    Poslije Legetove smrti, sinovi su mu vladali njegovim ponovo razdijeljenim posjedima. Bili su u stalnim međusobnim sukobima dok se nije pojavio knez Dragomir (ili Dragimir) sin Hvalimirov. On je bio stric legendarnog srpskog vladara Jovana Vladimira, sina Pretrislava Hvalimirovog. Srpski pokret potiče i tad iz Zete, gdje je državna samosvijest srpskoga naroda najdublje ostala. Ovdje je tada vladala ona porodica kojoj je sveti Vladimir nekoć pripadao. Ovo nije napisao Srbin, ni stranac srbofil, nego rimokatolički fratar i, na Zapadu mnogo hvaljeni, istoričar Franjo Rački.

    Knez Dragomir je težio da objedini srpska područja i stvori kraljevstvo Srba. Rado je prihvaćen od srpskog stanovništva u okolini Kotora, pa je bez smetnji došao iz Travunije preko Luštičkog poluostrva i ulogorio se na Brdištima (naziv sela na prilazu Prevlačkom Svetilištu). Vizantijska vlastela emporije Dekatera nije blagonaklono gledala na namjere Dragomira, ali nije imala moći da mu se suprotstavi, pored ostalog i zato što je stanovništvo okoline Kotora podržavalo Dragomira.

    Uz obećanje da će dobrovoljno prihvatiti Dragomira za svog vladara i u slavlje tog događaja, kotorska vlastela je priredila bogatu gozbu na ostrvu Svetog Gavrila neposredno uz Prevlačko Svetilište kojem je i to ostrvo pripadalo. Ne sluteći prevaru, Dragomir je došao na gozbu sa bremenitom ženom, dvije maloljetne kćeri i malobrojnom pratnjom. Kako je knez Dragomir ubijen u hramu Svetog Gavrila, detaljnije je opisano na drugom mjestu (V.K. "Primorske legende").

  15. #15
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Ubistvo kneza Dragomira

    Uglavnom, knez Dragomir je mučki ubijen 1018. g. na proslavi svetkovine Sabora arhangela Gavrila. u nastalom metežu Dragomirova porodica je našla spas u gustoj vegetaciji, zatim prihvat i pomoć stanovnika iz okoline, najverovatnije Grbljana. Malo kasnije iste godine rodilo se Dragomirovo posmrče, kršteno imenom Vojislav (pominje se i kao Dobroslav). Po "Barskom rodoslovu" (pisanom 1666. g.) Vojislav je odgajan prvo u Bosni, pa u Dubrovniku. Ono u "Bosni" umjesto u "Boki", morala je biti prepisivačka greška, a srpskog originala nema. Primorski Srbi tada još nisu bili u tako tijesnim odnosima i pogodnim vezama sa Bosnom, da bi malog Vojislava tamo nosili na odgajanje. I zašto bi to radili pa vratili u Dubrovnik na domaku Boke i da bi od Boke počinjao svoje oslobodilačke aktivnosti?

    Dileme o tome da li je mogla biti prepisivačka greška Bosna ili Boka, s obzirom na njihove nazive početkom DžI stoljeća, razrješava druga polovina XVII stoljeća kada je pi-san "Barski rodoslov". Ma gdje da je stasavao, Vojislav je stekao izvrsno vojničko i srpsko patriotsko vaspitanje kao da je rođeni Grbljanin, iako je po rođenju Krtoljanin (Oba arhangelska ostrva, Svetog Mihaila i Svetog Gavrila, kao i njihova uža okolina, pripadaju Krtolima). Od mladih dana Vojislav je dizao bune i 1036. g. pao u vizantijsko ropstvo. Uspio je pobjeći i predvoditi velike vitke 1040. i 1042. po nekim izvorima i 1043. godine.

    Vrhunski poznavalac i pisac istoriografije Boke, Josip Đe-lić, osloncem ne samo na Dukljanina nego i na Di Kanža, Rafaelija i Šlica, napisao je: Vizantijska vojska se još jednom sukobi sa srpskom falagnom nedaleko od Kotora, ali to je bilo posljednji put. Pobjeda koju su Srbi izvojevali, slavna u analima toga doba, baci prvu svjetlost o valjanosti srpske nacije. Toga dana dostojna pamćenja nađoše smrt 40 hiljada Vizantinaca, među njima sedam vojskovođa.

    Tu je poginuo i proslavljeni zapovjednik vizantijske vojske Kurzimije sa nadimkom "Nepobjedivi". Potrebno je imati u vidu da je Vizantija tada bila velika svjetska sila, i jedna od najvećih evropskih sila. Vojislav je ovu blistavu pobjedu Primorskih Srba izvojevao uz neznatne vlastite gubitke, glavnom udarnom snagom Grbljanima i njihovim susjedima: s jedne strane današnji Paštrovići Pobori, Maine, Brajići, Crmničani, Zećani, a, sa druge strane, stanovnici okoline

    Prevlačkog Svetilišta i Zapadne Boke sa Travunijom. I u toj grupaciji Grbalj je u središtu.

    Od Drima do Neretve

    Iz ostalih srpskih krajeva, neki od kneževa su bili daleko, drugi potkupljeni ili na drugi način onemogućeni da se pridruže Vojislavu. Tako je on sa malim, ali valjanim, snagama postigao veličanstven podvig. Osvetio je oca i znatno doprinio ostvarenju očevih namjera. Vladajući 25 godina učvrstio je posjede od Drima do Neretve i duboko u zaleđu. Prvi je poneo nadimak slave "Stefan", koji su kasnije preuzeli mnogi srpski vladari. Gdje je bila njegova prestonica, istoriografija nije precizirala. Svakako je morala biti negdje u Primorju. Najbolji uslovi su bili na Prevlačkom Svetilištu, gdje je uostalom još od ranije bila prestonica srpskih vladara.

    Vojislav je imao sina Mihaila. Gdje je on rođen? Ni to istoriografija nije precizirala. Pripadao je Primorskim Srbima, pa je morao biti rođen u tadašnjoj prestonici Primorskih Srba. Mihailo Vojislavljević uspio je srediti odnose sa Vizantijom, oženio se iz carske kuće i počašćen je visokim dostojanstvom protospatara (carski vrhovni zapovjednik). Njegovo sjedište je istoriografija precizirala: "Dekater-Praprata". Nije potpuno jasno gdje je Praprata, ali se zna da je Dekater današnji Kotor. Mihaila su 1072. g. zamolili Bugari da ih prihvati kao svoje podanike, a vladao je i Makedonijom.

    Lukavstvo i pravo jačeg

    Mihailo je 1078. g. postao prvi legalno krunisani kralj Srba i prvi legalno krunisani kralj među Južnim Slovenima. Prethodni južnoslovenski "kraljevi" su bili samozvani ili nepriznati od drugih država. Mihaila svojataju "Montenegrani" kao svog prvog kralja, iako tada još nije bilo ni države, ni nacije, pa čak ni pojma "Montenegro" ili "Crna Gora". Svojataju ga i Hrvati, jer je navodno vladao nekom izmišljenom "Crvenom Hrvatskom": Primorski Srbi su, ipak, imali prvu kraljevinu među Južnim Slovenima, iako to ni srpska istoriografija ne naglašava. Istina, ni to još nije bila država sa punim suverenitetom. Čitav prethodni tekst je bila samo priprema za najvažnije u ovoj temi, što tek slijedi.

    Kada je Mihailo postao krunisani kralj, dao je sinu, kraljeviću Bodinu, na upravljanje župu Grbalj sa Budvom. Baš tako piše u starim izvorima, istraživačima dobro poznatim. Možda bi bilo ispravnije reći Budva sa Grbljem, jer je Grbalj skup 20 sela, a Budva je grad još od antičkog doba. Iz ovoga što piše u izvorima, Grbalj je u ono doba bio po nečemu značajniji od Budve, kao što je bio značajniji i od Kotora.

    Istoričari zamjeraju Bodinu spletkarenja i neregularna proširivanja posjeda. Kao da je on u tome bio izuzetak? Takav je bio stil ponašanja srednjovjekovnih vladara (i ne samo njih) koji su uopšte imali značajnijih uspjeha. Kada je počeo širiti svoje posjede uz pomoć svojih prvih podanika (Grbljana i njihovih susjeda) koristio je pravo jačega. Kasnije je primjenjivao metode lukavijega. Imao ih je od koga naučiti. Bio je oženjen Jakvintom, lukavom Latinkom, kćerkom Arhiriza, istaknutog patricija iz Barija, vođe normanske stranke Apulije. Poslije normansko-vizantijske bitke kod Drača, koristeći oslabljenost Vizantije, Bodin je zagospodario čitavom proširenom Dukljom i Raškom. To je bila prilično prostrana srpska država, čiji embrion je bio Grbalj.
    Carstvo Dušana Silnog četiri veka
    temeljeno je upravo u Grblju

    Bodin jeste uklanjao rivale, ali pojedince, a ne čitave narode. Bez mnogo krvi i nedužnih žrtava ostvarivao je ciljeve. Ko bi danas znao što je regularno i humano? Pravom jačega, lukavijega i nepoštenijega (da o humanosti i ne govorimo) uklanjaju se čitavi narodi. I to sa mnogo krvi i razaranja - u civilizaciji od koje bi se trebalo očekivati da bude na daleko višem nivou od one u Bodinovo doba.

    Za kratko vrijeme, srpski kraljević Bodin, unuk slavnog vladara Stefana Vojislava, stvorio je Duklju (da ne govorimo o drugim posjedima) znatno prostraniju nego što je ikada bila kasnija Crna Gora. Upravo tada 1080 g. napušten je strani naziv "Duklja". Zamijenjen je srpskim nazivom "Zeta", koji je oz-načavao zemlju Primorskih Srba. Naredne 1081, godine umro je kralj Mihailo, Bodinov otac.

    Nekrunisani kralj Srba

    Po načelu semiorata, Mihaila je regularno naslijedio njegov brat Radoslav Vojislavljević, koji se po sposobnostima nije mnogo proslavio. On je vladao 16 godina, ali samo formalno, jer se onaj Bodin, prvo vođa Grbljana pa svih Srba, već 1082. g. pominje kao nekrunisani kralj Srba, koji je o svemu odlučivao. Tokom svoje 26 godina duge vladavine Bodin je, u zavisnosti od situacije, stupao u savez sa Vizantijom i okretao joj leđa. Zahvaljujući Jakvintinim vezama, održavao je dobre odnose sa Barijem i Rimom. Nije želio da zaostaje za drugima, pa je uspostavljao državne i duhovne institucije, kako zapadnjačke tako i istočnjačke. Za vrijeme njegove vladavine, Barska biskupija je (1089. g.) podignuta na rang nadbiskupije i mitropolije. Nadbiskup Dukljansko-barski postao je porimas srpski, nadležan za čitavu Srbiju. Manastir Arhangela Mihaila na Prevlačkom Svetilištu bio je tada važan istočnjački centar duhovnosti i prosvjetiteljstva. U Bodinovoj državi čak je i Benediktinski način monaškog života i djelovanja bio bliži pravoslavlju nego rimokatoličanstvu.

    Dakle, na Prevlačkom Svetilištu bila je prva srpska prestonica i duhovni centar, pa su mu otud epiteti: prvo, slavno, sveto.
    I posedi Hromila Legeta bili su u središtu Grblja


    Uz ranije pomenute zemlje kojima je Bodin vladao, potrebno je pomenuti Travuniju, koju je pripojio Zeti smatrajući je zemljom svojih predaka, zatim čitavu Bosnu, a na jugu i Dračku oblast (današnja Albanija). Kako je to obavio bez mnogo krvi, znači da su mu se dobrovoljno priključivali Srbi. Praktično, on je bio prvi vladar koji je objedinio gotovo sve Srbe u jednu državu, počev (da to još jednom ponovimo) od onog prvog malog posjeda Grblja sa Budvom.

    Bodinova srpska država nije bila nikome potčinjena. Imala je državne organe i hijerarhiju vlasti. Čuvala je granice i održavala međunarodne odnose. Otvarala je rudnike, razvijala trgovinu i saobraćaj (karavanski i pomorski). Kada su krstaši prolazili kroz Duklju (1096/97. g.) pod vođstvom grofa Rajmunda od Tuluza, sa njim se Bodin pobratimio da bi svoj narod spasio od pogroma koje su krstaši usput činjeli. Dok je Bodin živio, održavala se i napredovala je prva srpska država, pa nije pravo što mu srpska istoriografija nije dala mjesto koje mu pripada. Otiskuje ga od sebe drugima da ga oni svojataju.

  16. #16
    Zainteresovan član Kazarski (avatar)
    Učlanjen
    07.11.2010.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Српско море...БОКА
    Poruke
    167
    Reputaciona moć
    17

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Zapis Pavela Šafarika

    Bodin je umro 1101.g. i sahranjen je u manastiru Sergija i Vakha u Primorju. Otud je kasnije doselio Dapko, rodonačelnik pola krtoljskih sela, pa oni i danas slave kao krsno ime Srđevdan. Dapko je prvo stigao na Prevlačko Svetilište i nastanio se na Brdištima u neposrednoj blizini. Tu je podigao i crkvu Svetih mučenika Sergija i Vakha, gdje je i danas groblje Svetog Srđa. Ubrzo poslije Bodinove smrti, prva srpska država se raspala na tri dijela: Primorska kraljevina (među srpskim državama pominju je uvijek na prvom mjestu), Raško županstvo i Bosanska banovina. Kraljevina je ostala samo Primorska Srbija. Od ove prvobitne i stare Srbije potrebno je razlikovati Srbiju koja je nastala tek osvajanjima Stefana Nemanje i njegovih nasljednika. Ovo su riječi koje je napisao (1843. g.) istaknuti istoričar i slavista, Slovak Pavel Josip Šafarik. Da se podsjetimo: Stefan Nemanja je 1166. g. postao veliki župan Raški. Tek nakon toga počelo je stvaranje srpske države, ali ne prve. Ako imamo pravo da osuđujemo socijalrea-lizam zato što je iz istoriografije brisao ono što je bilo ranije, imamo pravo na osudu i drugih sličnih postupaka.

    * * *

    U Grblju je rođeno mnogo istaknutih ličnosti o kojima se malo zna, jer nije bilo poželjno da se to zna. U Donjem Grblju je rođen i prof. dr Lazo M. Kostić, koji je napisao stotinak knjiga u prilog Srpstva. U jednoj od njih (1961. g.) zabilježio je za Grbalj, što je važilo od dubokih starina, kao i za vrijeme turske, mletačke i austrijske vladavine: To je bila najveća, najčistija i najkompaktnija srpska opština... Grbalj je kroz istoriju bio najbuntovniji, najpravoslavniji i najsrpskiji.

    Kada sve ovo imamo u vidu postaje prirodno što je i najveći srpski velikan, car Lazar Grbljanović, ponikao baš u Grblju! Nažalost, ni to istoriografija ne priznaje, iako nema niti jednog čvrstog potkrepljenja suprotnih tvrdnji. Nema čak ni narodnih predanja, osim onih dobro očuvanih u kolektivnom sjećanju koja govore o grbaljskom porijeklu cara Lazara Grbljanovića.

  17. #17
    Ističe se
    Učlanjen
    23.04.2006.
    Pol
    muški
    Lokacija
    Cetinje
    Poruke
    2.815
    Tekstova u blogu
    2
    Reputaciona moć
    63

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio Kazarski Pogledaj poruku
    Grbalj Između Budve na Istoku i Prevlake na Zapadu,
    zametak srpskog carstva

    NAJBUNTOVNIJI, NAJPRAVOSLAVNIJI,
    NAJSRPSKIJI - CARA LAZARA IZNJIHAO

    piše:
    Vasko Kostić.
    Vasko Kostić!

    hahahaha

    Najveći mitoman na Balkanu!

  18. #18
    Zaslužan član Slaven777 (avatar)
    Učlanjen
    29.09.2007.
    Pol
    muški
    Poruke
    20.953
    Reputaciona moć
    296

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Vasko Kostić!

    hahahaha

    Najveći mitoman na Balkanu!
    Najveći mitoman na Balkanu? A zar nije Deretić veći?
    švrakopis

  19. #19
    Zaslužan član Slaven777 (avatar)
    Učlanjen
    29.09.2007.
    Pol
    muški
    Poruke
    20.953
    Reputaciona moć
    296

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Čitao sam te gluposti u nekoj knjizi koja je ili s kraja 19. ili s početka 20. vijeka.
    U kojoj knjizi si to čitao i kakve ima veze ta knjiga sa dotičnim narodnim predanjem?

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Ako je Lazar Grbljanović iz Grblja, onda je Toma Nikolić iz Nikopolja.
    Nije Lazar Hrebeljanović iz Grblja; svi znamo gdje je on rođen. Govori se samo o njegovom narodnom porijeklu. Za porijeklo Nikolića iz Nikopolja ne znam koji je to istorijski izvor koji to tvrdi, ali Nikopolj se ni dan danas tako ne zove više.
    švrakopis

  20. #20
    Buduća legenda kristiansand (avatar)
    Učlanjen
    18.12.2010.
    Pol
    muški
    Poruke
    9.392
    Reputaciona moć
    142

    Podrazumevano Re: Car Lazar Grbljanović (Hrebeljanović) je iz Boke

    Citat Original postavio D U K Lj A N I N Pogledaj poruku
    Kazarski, ako je car Grbljanović iz Grblja, znači li to da je Vojislav Koštunica porijeklo sa Košćela kod Cetinja? I da li to znači da je Toma Nikolić iz Nikopolja (Nikopolis)?
    ma jok bre, kostunica ko sto ti lijepo prezime kazuje je iz kostunica, tako da to ti je to, a tomislav nikolic ti je iz nikolica kod kragujevca.

Slične teme

  1. Lazar Hrebeljanović
    Autor killerclick u forumu Istorija
    Odgovora: 139
    Poslednja poruka: 02.01.2011., 17:32
  2. Da je car Lazar imao Fejsbuk...
    Autor kreki samuraja u forumu Politika
    Odgovora: 0
    Poslednja poruka: 30.07.2010., 12:10
  3. Bas je bio Car
    Autor Milena_9 u forumu Istorija
    Odgovora: 14
    Poslednja poruka: 09.01.2009., 12:09
  4. Svetski mega car
    Autor Macak Fritz u forumu Muzika
    Odgovora: 6
    Poslednja poruka: 03.03.2005., 02:31
  5. karmelo entoni car nba
    Autor jordi u forumu Košarka
    Odgovora: 3
    Poslednja poruka: 11.08.2003., 21:00

Pravila za slanje poruka

  • Ne možete kreirati novu temu
  • Ne možete poslati odgovor
  • Ne možete dodati priloge
  • Ne možete prepraviti svoju poruku
  •